Assad-regime slaat symbolische slag in Homs

De opstandelingen hebben hun ‘hoofdstad’ opgegeven. De rebellen willen zich liever hergroeperen dan doodvechten. 

Honderden strijders en burgers mogen Homs ongehinderd verlaten. Foto AFP / Louai Beshara 

In de Syrische stad Homs is woensdag de evacuatie begonnen van de allerlaatste wijk die nog werd beheerst door gewapende rebellen. Onder een plaatselijk staakt-het-vuren mogen honderden strijders en burgers de wijk Waer ongehinderd verlaten. Ze vertrekken naar rebellengebied in het noorden van het land.

Wanneer de evacuatie is afgerond zal Homs, dat ooit bekendstond als de ‘hoofdstad van de revolutie’, weer geheel onder controle staan van het regime. Op de evacuatie wordt toegezien door de Verenigde Naties en de Syrische Rode Halve Maan.

In mei vorig jaar werd al een soortgelijke deal gesloten over de oude stad van Homs. Zo’n tweeduizend strijders, die door een blokkade van het regeringsleger waren uitgehongerd, kregen toen een vrije aftocht.

Bolwerk van opstand

De gouverneur van de provincie Homs, Talal Barazi, vertelde tegen persbureau AP dat woensdag zo’n 300 strijders en evenveel burgers zouden vertrekken uit Waer, dat al drie jaar lang wordt belegerd. In totaal zouden zich in de stad nog zo’n drieduizend strijders ophouden. Onder de strijders zijn ook aanhangers van Jabhat al-Nusra, het Al-Qaeda-filiaal in Syrië.

Het Syrische bewind ziet dit soort plaatselijke akkoorden als onderdeel van de nationale verzoening. Voor de rebellen is het een pragmatische beslissing: zij geven onverdedigbaar gebied op om zich elders te hergroeperen. Ook de tol die de burgerbevolking, hoe schaars ook, moet betalen voor verder verzet speelt een rol.

Na de evacuatie van mei vorig jaar was het regime erg optimistisch over de toekomst van Homs. Minister van Toerisme Bisher Yazigi voorspelde een „geweldig toeristisch seizoen”. Allerhande culturele activiteiten moesten toeristen naar de grotendeels verwoeste stad lokken.

De toeristen zijn weggebleven, en de oorspronkelijke bewoners ook. Journalisten van AP die vorige week in Homs waren, zagen weinig tekenen dat mensen terugkeerden naar de oude stad. Van de 2.500 winkels in de oude souk waren er slechts vijf open.

Gouverneur Barazi hoopt dat de „verzoening” in Waer zal leiden tot gelijksoortige deals in andere regio’s. „De strijders kunnen dan naar hun gewone leven terugkeren en samen met het Syrische leger hun steden en dorpen verdedigen tegen de terroristen”, aldus Barazi.

Maar activisten in Homs zeggen dat de terugkeer van de oorspronkelijke, sunnitische bewoners juist wordt ontmoedigd door het regime, dat liever alawieten en shi’iten in hun plaats ziet komen. Het Assad-bewind voelt zich sinds begin oktober gesterkt door de Russische bombardementen op oppositiedoelen en ziet de lokale wapenstilstanden als manier om zijn legitimiteit te versterken.

Het staakt-het-vuren in Homs komt op een moment dat de internationale gemeenschap een nieuwe poging doet om tot een algeheel vredesakkoord te komen in Syrië. Volgende week vrijdag komt in New York de zogenoemde International Syria Support Group voor de derde keer bijeen.

Bij die gesprekken zijn alleen grootmachten als Rusland en de Verenigde Staten, en landen als Iran en Saoedi-Arabië, vertegenwoordigd. Het Syrische regime noch de oppositie is uitgenodigd. Die laatste is sinds vandaag wel in Saoedi-Arabië bijeen voor intern overleg. Als belangrijkste bondgenoot van deze oppositie probeert Saoedi-Arabië de onderling verdeelde rebellengroepen over te halen een gezamenlijk front te vormen.