‘82 procent donkere NBA-spelers opgevoed door alleen moeder’

Dat zei Mart Smeets vrijdag in het tv-programma De Wereld Draait Door.

Foto

De aanleiding

Topbasketballer Stephen Curry won vorige week met zijn team The Golden State Warriors de NBA, de Amerikaanse basketbalcompetitie. Oud-sportcommentator van de NOS Mart Smeets zat aan tafel bij DWDD om Curry aan ons voor te stellen. Smeets vertelde dat hij is opgevoed door twee ouders, wat uitzonderlijk is in de basketbaltop. Volgens hem is „82 procent van de donkere [Amerikaanse] NBA-spelers opgevoed door een moeder.” Door alléén een moeder dus. Wij checken of dat klopt.

Waar is het op gebaseerd?

Hoe Mart Smeets aan dat cijfer komt? Hij las er acht of negen jaar terug over toen hij in Amerika was, vertelt hij telefonisch. Hij weet niet meer in welke krant. „Een New Yorkse.”

Vier jaar geleden is hij naar de biografieën van alle zwarte Amerikaanse NBA-spelers gaan kijken. In totaal zijn er zo’n 450 NBA-spelers, zegt hij. Zo’n honderd komen uit Europa en rond de zestig zijn witte Amerikanen. Hij heeft naar de zwarte Amerikaanse spelers gekeken. Iets minder dan 80 procent van hen was door hun moeder opgevoed, zegt Smeets.

En, klopt het?

Het stuk dat Smeets las kunnen we niet terugvinden. Zelf heeft hij zijn onderzoekje ook nergens gepubliceerd. Wel vinden we een wetenschappelijk artikel uit 2010, dat gepubliceerd is in de International Review for the Sociology of Sports. Het werd geschreven door de Poolse socioloog Joshua Dubrow en de Amerikaanse onderzoeker Jimi Adams. Zij onderzochten de sociale achtergronden van 155 NBA-spelers over wie tussen 1994 en 2004 geschreven is. Ze keken ook naar de thuissituatie van de zwarte Amerikaanse NBA-spelers. Hun conclusie? 43 procent van hen was opgevoed door twee ouders, 44 procent door alleen een moeder. Het aandeel zwarte spelers in de NBA is sinds 1990 ieder jaar rond de 75 procent.

We mailen Dubrow nog even de stelling van Smeets. Hij acht de 82 procent zeer onwaarschijnlijk. „Ik ben benieuwd naar zijn data”, zegt hij erbij, want de meeste NBA-spelers – zwart en wit – komen uit de middenklasse of hogere klassen. Om het ver te schoppen in de sport heb je stabiele omgevingsfactoren nodig, zegt Dubrow.

Zijn er nog meer mensen die er iets over kunnen zeggen?

Ja, econoom Seth Stephens-Davidowitz promoveerde aan de Harvard University en analyseert data in zijn columns voor The New York Times. Twee jaar geleden schreef hij een column met de kop: ‘In the N.B.A., ZIP Code Matters’. Hij verwacht ook niet dat het percentage van Smeets klopt, laat hij per mail weten. In zijn column kijkt hij naar iets anders. Hij schrijft dat de kans dat een zwarte Amerikaanse NBA-speler geboren wordt in een gezin met een ongetrouwde moeder 30 procent kleiner is dan die van een gemiddelde zwarte Amerikaan. Uit statistieken van het US Census Bureau blijkt dat de kinderen van circa de helft van de zwarte Amerikaanse gezinnen wordt opgevoed door een alleenstaande moeder. Wat zegt dat over de stelling? We kunnen hier geen conclusies aan verbinden maar het zegt wel iets, namelijk dat zwarte Amerikaanse NBA-spelers uit stabielere families komen dan andere zwarte Amerikaanse kinderen. Die 82 procent zou dan wel heel hoog zijn.

Conclusie

Mart Smeets zei vrijdag in DWDD dat 82 procent van de donkere Amerikaanse NBA-spelers opgevoed is door alleen een moeder. Dat is gebaseerd op een oncontroleerbare telling. Een wetenschappelijk onderzoek uit 2010 stelt dat het om 44 procent van de spelers zou gaan. Het cijfer van Smeets lijkt ons onwaarschijnlijk maar we kunnen de nieuwe cijfers niet checken. Dus beoordelen we de stelling als niet te checken.