Waarom een strenge baas je minder productief maakt

Heb je een strenge baas? Dat leidt tot minder productiviteit, meer stress én maakt je minder betrokken bij je werk.

Beeld NRC Q

Veel managers denken dat wat meer druk op werknemers vanzelf leidt tot betere prestaties en hogere productiviteit. Wat ze werkelijk bereiken, is een verhoging van werkstress en vermindering van betrokkenheid bij hun personeel. Dat zegt onderzoeker Emma Seppala van de Stanford Universiteit in haar aankomende boek The Happiness Track. Ze stelt dat medeleven op de werkvloer en een ontspannen houding van leidinggevenden leidt tot betere prestaties.

Relax een beetje, en kom wat vaker voor elkaar op - zo valt het boek van Seppala te lezen. Drie nadelen van presteren onder hoge druk:

1. De gezondheidskosten zijn enorm

Werknemers die onder hoge druk presteren, hebben vaker gezondheidsklachten. Volgens een schatting van kennisinstituut TNO kost werkstress Nederland per jaar 1,8 miljard euro. Meer dan een miljoen Nederlanders hebben last van burn-outklachten en er worden jaarlijks 7,5 miljoen verzuimdagen opgenomen vanwege werkstress.

Stress levert allerlei gezondheidsklachten op. Amerikaans onderzoek laat zien: hoe stressvoller de baan, des te groter de kans dat iemand eerder overlijdt. Een grootschalig onderzoek van het Zweedse Karolinska Instituut onder meer dan drieduizend Europese werknemers toont een rechtstreeks verband aan tussen slecht leiderschap en hartklachten. Hoe langer iemand zijn baas slecht vindt presteren, hoe groter de kans op een hartaanval. Een baas die stress veroorzaakt is dus letterlijk slecht voor je hart.

Uit eerder onderzoek van arbeids- en organisatiepsycholoog Stacey Sanders aan de Rijksuniversiteit Groningen kwam naar voren dat iemand met een duivelse baas
vaker…

2. Werknemers haken af

De direct leidinggevende heeft de grootste impact op de betrokkenheid van werknemers, blijkt onder meer uit cijfers van Gallup, een wereldwijd opererend onderzoeksbureau. Voert die leidinggevende de werkdruk te hoog op, of creëert hij een angstcultuur, dan haken werknemers emotioneel af, zegt Seppala van de Stanford Universiteit. Betrokkenheid wordt vaak geassocieerd met een het gevoel gewaardeerd te worden, veiligheid en respect - niet echt de waarden die een strenge baas met zich meebrengt.

Het hoeft geen verrassing te zijn dat werknemers die zich niet betrokken voelen bij hun werk slechter presteren. Volgens Gallup zijn niet-betrokken werknemers bijna 40 procent vaker ziek en maken ze 60 procent meer fouten op het werk. Nederland scoort overigens slecht op de lijst van het onderzoeksbureau. Slechts 9 procent van de werknemers blijkt echt betrokken bij zijn werk.

3. Ze gaan op zoek naar een andere baan

Werkstress en een verziekte bedrijfscultuur horen bij de belangrijkste redenen waarom mensen ontslag nemen. Volgens onderzoeker Seppala neemt het aantal vrijwillige ontslagen met de helft toe als er in een bedrijf veel werkstress wordt ervaren.

Hoe moet het dan wel? De Amerikaanse onderzoeker noemt vier manieren waarop leidinggevenden kunnen bijdragen aan een positieve, gezonde werkomgeving: