Taylor Swift heeft smaak

Ik heb een nieuw idool. Ze is 25 jaar, ze maakt liedjes, komt uit Pennsylvania en ze heet Taylor Swift. Ik vind Taylor Swift totaal geweldig, al heeft dat niet zoveel te maken met haar muziek. Ik ben nog niet zo lang fan. Sinds donderdag pas, eigenlijk. En ik ben niet de enige. Zo ongeveer de hele klassiekemuziekwereld houdt van haar.

Wat is er gebeurd? De dirigent Ludovic Morlot maakte bekend dat zijn orkest, het Seattle Symphony Orchestra, een donatie had ontvangen van de popster. Ze maakt 50.000 dollar over naar het orkest omdat ze zo ontroerd was door een uitvoering. Het deed haar denken aan die keren dat ze met haar oma naar het lokale symfonieorkest ging, schreef ze aan de dirigent.

Nou kennen de Verenigde Staten niet zo’n gunstige infrastructuur van subsidies als Nederland en moeten de orkesten het ook echt hebben van giften en sponsordeals – zulke giften komen dan ook vaker voor. Maar het is een fantastisch gebaar dat niet genoeg geprezen kan worden.

Ik zou Taylor overigens ook willen prijzen om haar smaak. Want het stuk dat haar zo ontroerde, ‘Become Ocean’, is fabelachtig goed.

‘Become Ocean’ is een werk uit 2013 van John Luther Adams (niet te verwarren met de al veel langer bekende John Adams, die van ‘Short Ride in a Fast Machine’). De Amerikaan (1953) woonde tot voor kort in Alaska en schreef het grootste deel van zijn oeuvre in een huisje in het bos. Zijn muziek is sterk door de natuur geïnspireerd. Zoals de titel al doet vermoeden, geldt dat ook voor ‘Become Ocean’. Je kunt het goed als een aanklacht zien. In de partituur staat een kort tekstje: het leven komt voort uit de zee, maar als het poolijs blijft smelten en de zeespiegel stijgt, zullen we ons ermee moeten verzoenen dat wij straks onderdeel zijn van één grote oceaan.

‘Become Ocean’, bekroond met een Pulitzer Prize en een Grammy, is een welluidende orkestrale soundscape. Een ervaringsstuk van bijna drie kwartier, met invloeden uit de minimal music. Bijzonder is dat het is opgebouwd als een palindroom: halverwege is er een rust en vanaf dat moment wordt alle muziek als het ware achterstevoren gespeeld.

De boodschap lijkt me duidelijk. Maar het is ook een boodschap waar je overheen kunt luisteren omdat de muziek zo comfortabel is – zoals de boodschap van de klimaatverandering ook aan velen voorbijgaat.

In Nederland heeft John Luther Adams nog veel aan bekendheid te winnen. Luister hem. Taylor heeft het goed gehoord.