Nieuw conceptakkoord op klimaattop Parijs

De reacties van deelnemende landen op het voorliggende voorstel zijn gemengd.

De Amerikaanse vicepresident John Kerry vandaag tijdens een persconferentie over de klimaattop in Parijs. Foto Ian Langsdon/EPA

Onderhandelaars presenteerden woensdag op de klimaattop in Parijs een nieuw concept van het akkoord waarover de bijna tweehonderd deelnemende landen het voor zaterdag eens moeten zijn.

Opnieuw zijn er nog veel onzekerheden over de drie belangrijkste thema’s: de verschillende verantwoordelijkheden van arme en rijke landen, financiering van klimaatbeleid in ontwikkelingslanden en ambitie van het akkoord als geheel. Ook blijft onduidelijk hoe in de toekomst wordt gecontroleerd of landen zich aan hun beloftes houden. En wat de juridische status van het akkoord zal zijn.

De reacties op dit laatste concept, waarover de delegaties nog twee dagen kunnen onderhandelen, waren daardoor gemengd. Kritiek was er onder meer op het besluit om emissiereducties in de internationale lucht- en scheepvaart uit het akkoord te halen. Ook het feit dat pas in 2023 of 2024 voor het eerst de individuele doelstellingen van de landen (en daarmee de vraag of dat samen genoeg is om gevaarlijke opwarming te voorkomen) geëvalueerd zullen worden, beschouwen velen als te laat.

Positieve reacties

Er waren ook positieve reacties. Zo is het nog steeds mogelijk dat in het akkoord wordt vastgelegd dat de gemiddelde temperatuur wereldwijd niet met meer dan 1,5 graden (ten opzichte van het begin van de industrialisatie) mag stijgen. Veel wetenschappers vinden een eerder afgesproken grens van 2 graden veel te gevaarlijk.

Duitsland en Frankrijk behoren tot de Europese landen die hun steun hebben uitgesproken voor de 1,5 gradendoelstelling. Nederland heeft dat niet gedaan. Volgens Tweede Kamerlid Stientje van Veldhoven (D66), een van de op de top aanwezige Kamerleden, weerspiegelt de houding die zij omschrijft als “niet afremmen, maar ook niet voorop willen lopen” de verhoudingen in het kabinet: de PvdA wil verder gaan, de VVD is tevreden met het huidige ambitieniveau.

Klimaatneutraliteit

Het is een kleine overwinning voor Nederland dat het woord klimaatneutraliteit als een optie in de tekst staat. Het is een term die als alternatief wordt aangeboden voor decarbonization, dat wil zeggen koolstofneutraliteit. Nederland heeft zich de afgelopen tijd hard gemaakt voor deze doelstelling.

In de slottekst kan ‘klimaatneutraliteit’ overigens nog heel goed sneuvelen. Zoals ook veel andere onderwerpen kunnen sneuvelen. Donderdag en vrijdag komt het erop aan. Nu zullen er knopen moeten worden doorgehakt. Of Laurent Fabius, de Franse minister van Buitenlandse Zaken en voorzitter van de onderhandelingen, erin slaagt om de conferentie vrijdag voor zes uur ‘s avonds af te sluiten, zoals hij steeds gezegd heeft, is onduidelijk.