Column

Nederland vecht mee in Jemen

Er worden Nederlandse wapens gebruikt in de oorlog in Jemen. Afgedankte houwitsers van ons ministerie van Defensie. Onderdelen voor F-16-gevechtsvliegtuigen en een communicatiesysteem voor tanks. Allemaal in 2014 aan Saoedi-Arabië verkocht, granaten en reserveonderdelen aan de Verenigde Arabische Emiraten.

Uitvoer van wapens rechtstreeks naar Jemen is verboden, maar de onderzoeksorganisatie Stop Wapenhandel bekeek de wapenstromen naar Saoedi-Arabië dat zich dit jaar in de oorlog mengde en vond het wapentuig op het slagveld terug.

De Nederlandse wapenindustrie heeft vorig jaar meer dan 2 miljard euro verdiend aan de handel met het buitenland. Vooral aan radarsystemen, communicatieapparatuur (onder andere van Thales), vliegtuigonderdelen van Stork en Fokker en bepantsering van TenCate en DSM.

Systemen en onderdelen zijn niet iconisch. Het zijn sluipmoordenaars. Een handelaar die op een wapenbeurs naast een radarsysteem staat, is in de ogen van de democratische wereld minder aanstootgevend dan een handelaar naast een tank.

Dat is net zo hypocriet als minister Ploumen van Buitenlandse Handel die grootschalige wapenexport aan Egypte toestaat en aan de Tweede Kamer schrijft: „In Egypte vinden ernstige mensenrechtenschendingen plaats. Er bestaan echter geen indicaties dat de uit te voeren goederen verband houden met de geconstateerde mensenrechtenschendingen of interne repressie.”

De Republikeinse politica Michele Fiore uit Las Vegas liet bij wijze van kerstgroet haar hele familie fotograferen met revolvers en machinegeweren. De foto was de hit van de dag, net als het hoofdartikel waarin The New York Times op de voorpagina de Amerikaanse wapenindustrie aanklaagde. Die gekke Amerikanen – Donald Trump sluit liever de grenzen voor moslims dan dat hij het wapenbezit aanpakt.

Intussen publiceerde Amnesty International het bericht dat zes grote verzekeraars in Nederland (Aegon, Allianz, APG en Legal & General, Delta Lloyd en Generali) aandelen en obligaties hebben in vier Amerikaanse wapenbedrijven die MK-bommen en clusterbommen produceren waarmee luchtaanvallen zijn uitgevoerd op burgerdoelen in Noord-Jemen. Met tientallen slachtoffers als gevolg.

In het kantoortje van Stop Wapenhandel laat onderzoeker Mark Akkerman de lange lijsten Nederlandse leveranties zien van de afgelopen tien jaar. „Nederland profileert zich met Den Haag als stad van vrede en recht”, zegt hij. „Dat strookt niet met de feiten.”

Vorige week nam de Tweede Kamer een motie aan van SP en D66 om het ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoek te laten doen naar de inzet van Nederlandse wapens in de oorlog in Jemen. Een kleine overwinning, zulk onderzoek is nog niet eerder gedaan. Mark Akkerman is desondanks sceptisch. „Dat moeten ambtenaren gaan doen”, zegt hij. „Gaan ze dan hun Saoedische collega’s bellen?”