In beeld

De dood, de gevangenis of herstel: welkom bij Peer 1

In de gevangenis, uit de gevangenis. Verslaafd. Aan drugs, alcohol. Mishandeld als kind. Op straat geleefd. Als de deelnemers aan Peer 1, een rehabilitatieproject voor drugs- en alchoholverslaafde criminelen in de Amerikaanse stad Denver, een gemene deler hebben, dan is het wel deze: een verleden vol littekens. Ze hebben het heus geprobeerd, hun leven beteren. Keer op keer mislukt. En dus vestigen ze hun hoop op Peer 1, een tweejarig programma voor mannen. Met groepstherapieën, meditatiesessies en publieke boetedoeningen. Want, zo legt een oud-deelnemer uit, "het wordt tijd dat ze hun verantwoordelijkheid leren nemen". Liever tough love dan geen love.
Geblinddoekt laten de deelnemers van Peer 1 zich leiden over de militaire erebegraafplaats van Fort Logan in Colorado. De wandeling is een onderdeel van het zogeheten Blind-Vertrouwenprogramma en symboliseert de drie keuzes die deze mannen hebben: de dood, de gevangenis of herstel van hun leven door het programma vol te houden. Voorop loopt een voormalige misdadiger die dankzij deze methode zijn leven weer op orde kreeg. Rick Wilking / Reuters
De grote, papieren pet oogt komisch, maar de gezichtsuitdrukking van de man die hem draagt verraadt dat er weinig te lachen valt. De pet is wat binnen het programma een ‘therapeutische opdracht’ wordt genoemd, bedoeld om iemand eraan te herinneren dat hij zich niet aan de regels van het programma heeft gehouden (bijvoorbeeld door sigaretten naar binnen te smokkelen). Ook toont de persoon in kwestie hiermee zijn bereidheid zijn ‘broeders’ in Peer 1 om steun te vragen. Rick Wilking / Reuters
Deelnemers worden niet alleen geholpen mentaal afscheid te nemen van hun oude leven, ook bij het verwijderen van de fysieke littekens worden ze bijgestaan. Zo is daar Jill France die in haar kliniek ‘What Were You Inking’ pro bono tatoeages verwijdert. Rick Wilking / Reuters
Ook onderdeel van het programma: een publieke groepsknipbeurt waarbij stafleden en mede-deelnemers toekijken hoe het haar wordt geknipt van deelnemers die moeite hebben met het programma. Dit keer zijn Shane P. en Dominic G. aan de beurt. Rick Wilking / Reuters
Met een gladgeschoren hoofd, schoon hemd en das om ontvangt Dominic G. een paar dagen later zijn twee dochters Kiersten en Shaniah op ‘Kid’s Day’, een dag waarop kinderen van deelnemers op bezoek komen op de Peer 1-faciliteit, waar in totaal 126 bedden staan. Rick Wilking / Reuters
Twee deelnemers van het programma voeren ‘Het Toneelstuk’ (‘The Play) op, dat gaat over de therapeutische gemeenschap Peer 1. In deze scene spelen ze na hoe twee gevangenen met elkaar praten over Peer 1, terwijl ze nog vastzitten in de gevangenis. Rick Wilking / Reuters
Het vierjarige zoontje Andres van Peer 1-deelnemer Patrick Sena is bij een zwemincident verdronken. Sena, een voormalig verslaafde, is ontroostbaar. Tegen fotograaf Rick Wilking vertelt hij hoe hij door zijn verslaving veel van Andres’ opvoeding heeft gemist. Hij had gehoopt na het programma te hebben doorlopen er eindelijk voor hem te kunnen zijn. Rick Wilking / Reuters
Een deelnemer ondergaat een ‘trim’ (vrij vertaald: een ‘knipbeurt’) tijdens een groepssessie. Het is een vorm van disciplinering door deelnemers, bedoeld om slecht gedrag en slechte eigenschappen af te straffen. Rick Wilking / Reuters
Van degenen die het volledige, twee jaar durende programma doorlopen, begaat 11 procent binnen het eerste jaar weer een misdrijf. Binnen twee jaar loopt dat percentage op tot 21 procent. Een van hen is deze deelnemer, te zien tijdens zijn ‘diploma-uitreiking’ in 2014. Zijn strafblad telde voor het programma 45 arrestaties. Na het beëindigen van het programma werd hij op borgtocht vrijgelaten, maar inmiddels is hij weer terug in hechtenis. Rick Wilking / Reuters
Een andere vorm van Peer 1-therapie is ‘monad’; deelnemers moeten langere tijd zitten of staan en naar een muur staren. Het is hen verboden te praten of te bewegen totdat hen daar toestemming voor is gegeven. Een veel gebruikte plek is de ‘spiegelruimte’. Hier worden deelnemers gedwongen naar zichzelf te kijken en worden zij eraan herinnert dat ze niet aan zichzelf kunnen ontsnappen. Rick Wilking / Reuters
“Je hebt alleen jezelf om de schuld te geven van jouw acties”, staat er op het krijtbord geschreven. Bij Peer 1 moeten deelnemers het melden als andere deelnemers zich niet aan de regels houden. Doen ze dat niet, dan moeten zij dezelfde straf ondergaan. Die wordt hen door andere deelnemers opgelegd. “We leren hen dat het klaar moet zijn met dat slachtofferschap”, legt een van de stafleden, zelf een oud-deelnemer, uit. Rick Wilking / Reuters
Ook deze twee deelnemers, Shane P. en Cory G., moeten eraan geloven tijdens een groepssessie. Rick Wilking / Reuters
Lang niet alle deelnemers van Peer 1 nemen definitief afscheid als zij het programma hebben afgerond. Zo is oud-deelnemer Terry Keahey nu als begeleider werkzaam bij Peer 1. In de Verenigde Staten en Canada zijn er in totaal zo'n 600 van dit soort programma's, gericht op verslaafden. Rick Wilking / Reuters