Belastingplan komt erdoor – als een kostbaar banenplan

Kort na Sinterklaas en nog ruim voor de Kerst zorgde D66, in samenwerking met de coalitiepartners VVD en PvdA en onder instemmend toezien van het CDA, voor een cadeau aan de belastingbetalers. Zij kunnen volgend jaar rekenen op een lastenverlichting van zo’n 5 miljard euro. Omdat de rijksoverheid zo vriendelijk is dat bedrag voor hen te lenen.

Wat in zo’n veertig uur openbaar vergaderen en onderhandelen, en een onbekende hoeveelheid aan tijdsbesteding achter gesloten deuren niet lukte, bleek nu in een paar dagen soepel te regelen. Om het Belastingplan, dat in de Tweede Kamer met een royale meerderheid was aangenomen, ook in de Eerste Kamer over de streep te krijgen, moest het kabinet proberen de D66-fractie in de senaat zover te krijgen dat zij wél met de belastingverlaging zou instemmen. Anders dan haar partijgenoten in de Tweede Kamer. Met een paar concessies, die inhoudelijk niet veel voorstellen, is dat staatssecretaris Wiebes (Financiën, VVD) gelukt.

Het belangrijkste bezwaar van de Tweede Kamerfractie van D66 was dat het Belastingplan voor te weinig werkgelegenheid zorgde. Wie gelooft in het theoretische model dat dit Belastingplan 35.000 banen oplevert, kan berekenen dat het wel een erg duur banenplan is: bijna 143.000 euro per baan. D66 is nu voor de toekomst een verdere verlaging van de belasting op werk van 4 miljard in het vooruit gesteld en die zou, volgens hetzelfde theoretische model, 15.000 à 20.000 banen scheppen. Kosten voor de overheid, omgerekend: zo’n 266.000 of 200.000 euro per baan.

Of het van die extra lastenverlichting op arbeid komt, die op zich wenselijk is, in combinatie met een groter eigen belastinggebied voor de gemeenten, is nog maar de vraag. Het echte besluit valt pas later, onder de politieke omstandigheden die er dan zijn. Al kan nu al met zekerheid worden gezegd dat dezelfde versnipperde samenstelling van de Eerste Kamer er ook dan is. Dus: dezelfde problematiek als het gaat om het verwerven van een meerderheid in de senaat. En gemeenten zullen zich afvragen hoeveel ze er eigenlijk op vooruitgaan als tegelijk met de verhoging van de lokale lasten hun inkomsten uit het Gemeentefonds worden verlaagd.

Politiek gesproken is het een feit van betekenis dat het kabinet opnieuw erin is geslaagd onder lastige omstandigheden, omdat het zeventien zetels tekort komt in de Eerste Kamer, toch een meerderheid achter zijn plan te krijgen. Daarbij ongetwijfeld geholpen door het vermoeden dat de meeste partijen de kiezers niet graag een lastenverlichting onthouden, zelfs nu dat eigenlijk een onverstandig, want ontijdig besluit is.