Oud-generaal Bosnië verdacht van oorlogsmisdaden

Sakib Mahmuljin was commandant van het derde Bosnische legerkorps.

Het Joegoslavie-tribunaal in Den Haag. Foto Lex van Lieshout / ANP

In Bosnië-Herzegovina is twintig jaar na dato een voormalige legergeneraal gearresteerd die wordt verdacht van betrokkenheid bij oorlogsmisdaden in zijn land tijdens de burgeroorlog in de jaren negentig. Het gaat om Sakib Mahmuljin, inmiddels 63, die de beschuldigen tegen hem eerder heeft ontkend.

Mahmuljin was commandant van het derde Bosnische legerkorps en aanvoerder van een overwegend uit buitenlandse moslimstrijders bestaande eenheid. De oorlogsmisdaden waarvan Mahmuljin wordt beschuldigd, vonden plaats in de tweede helft van 1995. De betrokken militie van buitenlandse vrijwilligers zou destijds een vijftigtal Serviërs hebben weggevoerd en vermoord die eerder door andere legereenheden waren overmeesterd.

Op de hoogte

Volgens de aanklager in Sarajevo was Mahmuljin op de hoogte van het voornemen om de Serviërs te vermoorden, heeft hij niet geprobeerd dat bloedbad te voorkomen en heeft hij de daders achteraf ook niet gestraft. Ook zou Mahmuljin in dezelfde periode hebben meegewerkt aan de “onmenselijke” behandeling van nog eens een twintigtal krijgsgevangen en burgers die zijn militie weigerden over te dragen aan de militaire politie.

In het derde legerkorps van het Bosnische leger dienden in de jaren negentig honderden buitenlandse strijders. Die mujahideen kwamen uit landen als Iran, Afghanistan en Algerije om hun Bosnische moslimbroeders bij te staan in de strijd tegen Bosnische Serviërs en Kroaten. Voor het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag is eerder vastgesteld dat de jihadstrijders in de praktijk als een semi-autonome paramilitaire eenheid binnen het Bosnische regeringsleger opereerden. In 1996, na het einde van de Bosnische burgeroorlog in december 1995 met het Verdrag van Dayton, werd Mahmuljin nog benoemd tot onderminister van Defensie van Bosnië.

Rasim Delic

In 2008 veroordeelden de rechters van het Joegoslaviëtribunaal oud-generaal Rasim Delic, van 1993 tot 1995 stafchef van het Bosnische regeringsleger, tot drie jaar cel wegens het “gruwelijk behandelen” van krijgsgevangenen en het doden van burgers. Destijd ontkende Mahmuljin in lokale media dat hij misdaden had begaan, daarbij onderstrepend dat hij geen daadwerkelijke controle had gehad over de eenheid met de buitenlandse strijders. Het Joegoslaviëtribunaal verwees zijn zaak en die tegen andere lagergeplaatsten naar de rechter in Bosnië zelf.

Tijdens de oorlog in Bosnië zijn tussen 1992 en 1995 naar schatting 100.000 mensen om het leven gekomen. Twee miljoen mensen werden van huis en haard verdreven. Het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag heeft in totaal 161 personen aangeklaagd. Tegen tachtig verdachten zijn celstraffen uitgesproken, veertien zaken lopen nog, waaronder die tegen Radovan Karadžic, ex-leider van de Bosnische Serviërs en zijn legerleider Ratko Mladic.

In Bosnië zelf zijn ongeveer 180 mensen veroordeeld wegens oorlogsmisdaden. Onder hen zijn 45 moslims, maar de overgrote meerderheid zijn Serviërs.