Longkankermedicijn is te duur voor basispakket, vindt Zorginstituut

Nivolumab, een geneesmiddel voor uitgezaaide longkanker, moet niet worden vergoed, omdat het nu te duur is. Pas als de prijs meer dan 40 procent daalt, kan het middel in het basispakket worden opgenomen.

Dit staat in het advies dat het Zorginstituut vandaag uitbrengt aan minister Schippers (VWS, VVD). Het Zorginstituut, dé adviseur bij de samenstelling van het verzekerde pakket, neemt hiermee het recent gepubliceerde conceptrapport van de Adviescommissie Pakket over.

Het is voor het eerst dat het Zorginstituut een kankergeneesmiddel afwijst, omdat de gezondheidswinst te laag is in verhouding tot de kosten. Het middel levert een patiënt gemiddeld drie maanden overlevingswinst op in vergelijking met de standaardbehandeling. Dit kost omgerekend 134.000 euro per gewonnen levensjaar van goede kwaliteit, ook wel QALY genoemd. Volgens een referentiewaarde die een jaar of tien geleden werd bepaald, mag een QALY maximaal 80.000 euro kosten. Om dat bedrag te halen, moet nivolumab 43 procent in prijs dalen.

Doordat de uitgaven aan de zorg maar beperkt mogen stijgen, zal de vergoeding van nivolumab volgens het Zorginstituut leiden tot verdringing van andere, effectievere zorg, die „net zo noodzakelijk is”. De uitgaven aan nivolumab, waarvoor ongeveer 3.000 patiënten in aanmerking komen, kunnen oplopen tot 200 miljoen euro per jaar. Ter vergelijking: in 2014 gaf Nederland 675 miljoen euro uit aan kankergeneesmiddelen.

Op dit moment krijgen patiënten met de zogeheten niet-kleincellige longkanker nivolumab in 12 ziekenhuizen. De fabrikant verstrekt het middel gratis totdat minister Schippers een besluit neemt over de vergoeding – naar verwachting voor de Kerst. Met het advies als breekijzer kan Schippers in onderhandelingen met de fabrikant mogelijk een prijsverlaging afdwingen. De kans dat de prijs daarbij meer dan 40 procent daalt is overigens zeer klein.

De Adviescommissie Pakket pleitte er in september in een conceptadvies voor om het (te dure) borstkankermiddel pertuzumab niet langer zonder meer te blijven vergoeden. Het Zorginstituut besluit naar verwachting in januari over dit advies. Met de adviezen over nivolumab en pertuzumab komt het Zorginstituut steeds meer in de rol van prijsbewaker voor de kankergeneesmiddelen, waaraan de uitgaven snel stijgen: 80 procent tussen 2011 en 2014.