Jonge vrouw was geslepen terrorist

Vrouwelijke terroristen zijn zeldzaam. Maar Tashfeen Malik radicaliseerde en beraamde de aanslag in San Bernardino.

In een islamitisch centrum in Redlands, nabij San Bernardino, worden condoleanceberichten in een boom gehangen, ter nagedachtenis aan de schietpartij. Foto’s Jae C. Hong/AP

Een verlegen huisvrouw en jonge moeder? Of een geslepen terrorist die haar man meesleepte in radicalisering en een orgie van geweld?

Bijna een week na de schietpartij in het Californische San Bernardino, waarbij 14 doden en 21 gewonden vielen, richt de aandacht zich op de vrouwelijke helft van het moordende echtpaar, Tashfeen Malik.

Eerst nam men voetstoots aan dat de man, de Amerikaan van Pakistaanse afkomst Syed Farook (28), geradicaliseerd was en zijn vrouw had meegesleept. Inmiddels lijkt het erop dat het aandeel van de 29-jarige Tashfeen Malik, vorig jaar uit Saoedi-Arabië naar de VS gekomen en in mei bevallen van een dochter, zo passief niet was. Volgens sommige getuigen met wie de Britse krant Daily Mail sprak, schoot zíj als eerste. Zíj plaatste op Facebook een bericht waarin ze trouw zwoer aan IS.

Farook en Malik werden enige uren na het door hen aangerichte bloedbad in het gehandicaptencentrum doodgeschoten door de politie.

Dat men niet onmiddellijk aan Malik als brein achter de aanslag dacht, is niet verwonderlijk. Daders van grote schietpartijen in de VS zijn vrijwel altijd mannen, vrouwelijke terroristen zijn minder gangbaar dan mannelijke. Vrouwen worden ingezet als zelfmoordterrorist, maar dat zij terroristisch geweld beramen, blijkt minder vaak. Het is voor velen moeilijk voorstelbaar, zeker als het gaat om jonge moeders.

Maar IS oefent ook op jonge vrouwen aantrekkingskracht uit, en niet alleen om bruid te worden van jihadi’s. In New York werden in april twee vrouwen aangeklaagd die chemicaliën en gastanks hadden gekocht waarmee zij een door ISgeïnspireerde aanslag wilden plegen. In Europa was er Hayat Boumeddiene, die meehielp bij de voorbereiding van de Parijse aanslagen van januari. Zij wist naar Syrië te ontkomen.

Op de ochtend van de aanslag brachten Farook en Malik hun dochtertje bij Farooks moeder. Ze zeiden dat ze naar een doktersafspraak moesten. Of Tashfeen Malik de drijvende kracht was achter de wapenverzameling van het paar en achter de schietpartij, is nog onduidelijk. Zij was tot vorige week bij de Amerikaanse overheid alleen bekend door het visum waarop ze in juli 2014 de VS binnenkwam als bruid van Farook.

Wel is duidelijk dat zij uitermate conservatief en vroom werd tijdens een langdurig verblijf in Saoedi-Arabië. Zelfs haar schoonfamilie wist niet hoe Tashfeen eruit zag omdat ze altijd volledig gesluierd was. Ze wilde niet autorijden in de VS, alsof ze nog in Saoedi-Arabië woonde.

De twee maakten kennis via internet, en ontmoetten elkaar vervolgens in 2014, tijdens de hadj in Mekka. Malik werd in 1988 in Pakistan geboren, maar verhuisde op jonge leeftijd met haar vader naar Saoedi-Arabië. In dat land werken ongeveer anderhalf miljoen Pakistanen.

Volgens Maliks in de Pakistaanse deelstaat Punjab achtergebleven familie is zij samen met haar vader in Saoedi-Arabië geradicaliseerd. Contact met de familie in Pakistan werd verbroken toen Maliks vader zich bekeerde tot een zeer strenge vorm van de sunnitische islam.

Toen Malik in 2007 terugkwam naar Pakistan, waar ze een apothekersopleiding ging volgen in de stad Multan in de Punjab, was ze conservatief geworden, blijkt uit een reportage van The New York Times. Ze droeg de niqaab en klaagde dat de vrouwen in het studentenhuis waar ze woonde zich te vrij gedroegen. „Een Saoedisch meisje”, herinnert een docente zich. Haar universiteit kwam, nadat zij er al weg was, onder toezicht vanwege radicaliserende studenten.

Malik bezocht ook een Koranschool, Al-Huda, die bekend staat als conservatief, maar niet als extremistisch.

Volgens het Saoedische ministerie van Binnenlandse Zaken is er geen aanwijzing dat Malik in Saoedi-Arabië geradicaliseerd is. En volgens Pakistan is er geen bewijs dat Malik daar contact had met fundamentalisten.