De Nederlandsche Bank: minder groei en groter tekort

De wereldhandel hapert en dat raakt de Nederlandse export. Gelukkig is de binnenlandse vraag sterk, zegt De Nederlandsche Bank.

Aan het einde van een jaar met steeds rooskleuriger ramingen over de Nederlandse economie is er een minder positief geluid bijgekomen. De Nederlandsche Bank (DNB) stelde gisteren haar groeivoorspelling iets naar beneden bij. Volgens DNB heeft Nederland last van de haperende wereldhandel. Ook het besluit van het kabinet om minder aardgasproductie toe te staan in Groningen, heeft een drukkend effect.

DNB gaat in haar ramingen uit van een groei van het bruto binnenlands product (bbp) van 1,9 procent dit jaar. Volgend jaar valt de groei terug naar 1,7 procent, om in 2017 aan te trekken naar 2,2 procent. Daarmee is „het pad naar boven met overtuiging gevonden”, zei DNB-directielid Job Swank. Maar in haar juniraming ging de centrale bank nog uit van 2 procent groei dit jaar en 1,8 procent in 2016. (De prognose voor 2017 is hetzelfde.)

De DNB-raming is vooral een stuk pessimistischer dan de voorspelling van het Centraal Planbureau (CPB) op Prinsjesdag. Het CPB ging uit van 2 procent groei dit jaar en maar liefst 2,4 procent in 2016. Vrijdag presenteert het CPB een nieuwe prognose.

De „internationale omgeving” is sinds de zomer verslechterd, stelt DNB. „Door een terugval in de wereldhandelsgroei neemt de groeibijdrage van de export de komende twee jaren af.” Voor het eerst werkt de tegenvallende wereldhandel – vooral een gevolg van de groeivertraging in China – door in de Nederlandse groeiprognoses.

De export neemt volgens DNB ook af door het besluit van het kabinet om de gasproductie terug te schroeven vanwege aardbevingsrisico’s (van 39,4 miljard kuub naar 30 miljard kuub dit kalenderjaar).

Dat de groei desondanks aardig op peil blijft, komt volgens DNB door de sterke binnenlandse vraag. De huizenmarkt komt uit het slop, waardoor de woninginvesteringen stijgen (dit jaar zelfs met 26,8 procent). Ook het kabinetsbeleid helpt een handje: de belastingen moeten volgend jaar met 5 miljard omlaag. Consumenten krijgen meer geld in de portemonnee.

De werkloosheid daalt maar heel traag, van 6,9 procent dit jaar en volgend jaar naar 6,7 procent in 2017, zo verwacht DNB. Volgens DNB zijn investeringen van bedrijven in ICT „mogelijk” een factor: technologie maakt sommige werknemers overbodig. Door de afbouw van regelingen als de VUT zijn er bovendien meer ouderen op de arbeidsmarkt.

Met het begrotingstekort gaat het in de jongste raming van DNB een stuk slechter dan in eerdere ramingen van zowel DNB als CPB. Het tekort daalt niet – zoals het CPB in september nog voorspelde – maar stijgt, van -2,0 procent dit jaar naar -2,2 procent in 2016 en 2017. Dit komt hoofdzakelijk door de lagere aardgasbaten en door de lastenverlichting.

Het ‘structurele’ saldo (waarin de invloed van de conjunctuur niet is meegenomen) loopt zelfs op van -1,1 procent dit jaar naar -2,5 procent in 2017. Volgens de Europese begrotingsregels moeten lidstaten juist streven naar een structureel overschot van 0,5 procent. Swank: „De overheid heeft in de afgelopen periode indrukwekkend bezuinigd. Maar op de langere termijn zal er meer moeten gebeuren”.