Twee schietpartijen, dat is lucratief!

In de VS stijgt de wapenverkoop steevast na een geruchtmakende schietpartij. Zo ook nu.

Op een wapenbeurs in Kentucky worden deze geweren verkocht. Daarboven hangt de omstreden confederate flag, symbool van de zuidelijke staten. Foto Luke Sharrett / Bloomberg

In de VS wordt dit jaar waarschijnlijk een recordaantal wapens verkocht. Daarmee wordt het record uit 2013, het jaar van de schietpartij op basisschool Sandy Hook in Newtown, Connecticut, toen 20 jonge schoolkinderen en 6 volwassenen werden doodgeschoten, waarschijnlijk gebroken. Na ‘Newtown’ deed president Obama een poging de wapenverkoop enigszins aan banden te leggen. Gevolg was een razendsnelle stijging van de verkoop. Zo meldde de grote handvuurwapenfabrikant Sturm, Ruger & Co, met het hoofdkantoor eveneens in Connecticut, een stijging van 40 procent in de verkoopcijfers.

De snelle stijging van dit jaar blijkt uit de achtergrondchecks van klanten van wapenwinkels door de FBI. Wie in een winkel een wapen koopt, moet zich registreren en wordt gecontroleerd.

Eind november waren bijna 20 miljoen van dit soort controles gemeld. Zo lijkt het record uit 2013, van 21 miljoen, gebroken te gaan worden. Hoewel lang niet alle aankopen hieronder vallen, geldt het registratiecijfer van de FBI als een betrouwbare indicator.

Kerstuitverkoop

Uitzonderlijk gunstig voor de wapenverkoop waren de voorbije tien dagen, met pal na elkaar twee geruchtmakende schietpartijen; in Colorado Springs (3 doden) en een gehandicaptencentrum in San Bernardino, Californië (14 doden).

Uitgerekend op 27 november, de dag dat de schietpartij in Colorado Springs landelijk nieuws was, begon in de VS de kerstuitverkoop. De bijna 200.000 registraties van die dag, een toename van 5 procent ten opzichte van 2014, waren een record.

De VS zijn het enige land ter wereld waar de wapenverkoop steevast stijgt na geruchtmakende schietpartijen. En doordat er in het land inmiddels een recordaantal aan handvuurwapens in omloop is – de vaak gehanteerde schatting van 310 miljoen dateert uit 2009 – stijgt ook het aantal grote schietpartijen.

Voor de Amerikaanse vuurwapenbranche is deze cirkel van verkoop, schietpartij, nog meer verkoop, een goudmijn. De branche brengt iets even cynisch als indrukwekkends tot stand: men weet steeds meer vuurwapens te slijten in een oververzadigde markt – en dat terwijl het schadelijke effect van de producten duidelijk zichtbaar is. Investeerders weten dat; de aandelen van fabrikanten Sturm, Ruger & Co., en Smith & Wesson schoten na ‘San Bernardino’ omhoog.

De wapenlobby heeft een zeer effectieve marketingstrategie, die de Britse wapenexpert Iain Overton in zijn boek Gun, Baby Gun typeert als ‘een combinatie van paranoia, patriottisme en het schaarsteprincipe’.

De door de wapenlobby gehanteerde redenering luidt, in parafrase, ongeveer zo: de Democraten, Obama voorop, grijpen deze schietpartij aan om wapenwetten aan te scherpen. Uw in het Tweede Amendement van de Grondwet vastgelegde recht zich te verdedigen wordt beperkt. Koop nu een wapen! Verdedig uw vrijheid! Morgen is het te laat!

Een lobbybudget van 15 miljoen dollar (13,8 miljoen euro) bij pro-wapenorganisaties, vooral de National Rifle Association, houdt politici en consumenten goed doordrongen van deze boodschap.

Het gaat de vuurwapenbranche vooral goed sinds het aantreden van president Obama in 2009. Tussen 2008 en 2013 verdubbelde de omvang van de handvuurwapenindustrie, meldde brancheorganisatie National Shooting Sports Foundation vorig jaar trots. Het aantal banen groeide met bijna 100.000 tot 263.000. De afgelopen vijf jaar steeg de omzet van de vuurwapenbranche jaarlijks met gemiddeld ruim 3 procent, tot 13,5 miljard dollar nu.

Uit de jaarlijkse rapportage van het Federal Bureau of Alcohol, Tobacco and Firearms blijkt dat het aantal gefabriceerde vuurwapens verdubbelde: van 5,4 miljoen in 2010, 8,5 miljoen in 2012 naar 10,8 miljoen in 2013, het laatste gerapporteerde jaar.

Ook 2015 belooft een uitzonderlijk jaar te worden voor producenten. Zo bedroeg de laatste kwartaalomzet bij Smith & Wesson, waar zo’n 1.700 mensen werken, 147 miljoen dollar. Dat is 12 procent meer dan vorig jaar. Het aandeel is bijna terug op de recordwaarde van 2013.

Een van de wapens die het schuttersechtpaar in San Bernardino gebruikte, was een Smith & Wesson MP15, een semiautomatisch geweer. Nu de markt voor mannen verzadigd is, wil de fabrikant zich meer op vrouwen en jongeren gaan richten, blijkt uit een online presentatie voor investeerders.

Ingewikkelder

De schietpartij in San Bernardino was de 353ste dit jaar met meer dan vier slachtoffers. De verwachting was dat Obama in zijn aangekondigde speech van afgelopen nacht maatregelen zou aankondigen die de verkoop van wapens ingewikkelder zal maken.

De wapenindustrie zal dan moord en brand schreeuwen – maar de winst- en verkoopcijfers over 2015 zullen vermoedelijk alle verwachtingen overtreffen.