Haast populairder dan haar tante

Als peuter was ze al de oogappel van opa Jean-Marie. In het Front National dreigt ze nu zelfs tante Marine voorbij te streven.

Aanhangers van Front National vieren de uitslag volgens de exit polls. Foto Pascal Rossignol/Reuters

De politieke loopbaan van Marion Maréchal-Le Pen begon al toen ze twee jaar oud was: als peuter poseerde ze met grootvader Jean-Marie op een verkiezingsaffiche van het Front National. ‘Veiligheid… de eerste van alle vrijheden’, stond er boven de gul lachende partijoprichter met de angstig in de camera starende peuter in zijn armen.

In 2012, op haar 22ste, werd ze het jongste lid ooit van de Assemblée Nationale, de Franse Tweede Kamer. Als ze donderdag 26 wordt, is ze op koers de jongste regiovoorzitter van Frankrijk te worden. Ruim 40 procent van de ongeveer 5 miljoen inwoners van Provence-Alpes-Côte d’Azur, de streek rond Marseille en Nice, stemde zondag op het nichtje van partijleider Marine Le Pen.

In die bliksemcarrière heeft opa Jean-Marie, onder wiens bureau ze in het familiekasteeltje even buiten Parijs speelde, altijd een cruciale rol vervuld. In 2012 was hij ervoor nodig om de jeugdige Marion ervan te overtuigen zich in de zuidelijke Vaucluse, traditioneel een plek waar extreem-rechtse en antisysteempartijen het goed doen, überhaupt te kandideren.

„Ben je een Le Pen of niet?”, zou hij volgens een geautoriseerd portret in weekblad L’Express tegen haar hebben gezegd toen ze aarzelde of ze direct na haar studie bestuursrecht zo’n prominente rol in de politieke familieonderneming op zich moest nemen. De regionale campagne in 2010 was ondanks haar retorische kwaliteiten geen doorslaand succes: bij een tv-interview barstte ze na een vraag over haar opa om onduidelijke redenen in tranen uit.

Twee jaar later ging de campagne wel goed. Daarbij werd ze enigszins geholpen door de socialistische kandidaat, die zich tegen het advies van haar partij in weigerde terug te trekken bij de tweede kiesronde. Nadat Le Pen in de eerste ronde 35 procent van de stemmen had gehaald, kreeg ze 42 procent in de tweede ronde en werd ze een van de twee FN-vertegenwoordigers in de huidige Assemblée.

Sindsdien is Marion Le Pen een van de kopstukken van de partij. Maar anders dan Marine Le Pen, wier privéleven na vele campagnes nauwelijks geheimen meer kent, heeft Marion voor veel Fransen een ietwat mysterieuze kant.

Mossad-agent zou vader zijn

Ze is het kind van voormalig FN-jongerenvoorzitter Samuel Maréchal en van Yann Le Pen, de oudere zus van Marine. Maar haar biologische vader zou ex-diplomaat, journalist en Mossad-agent Roger Auque zijn, zo bleek vorig jaar uit zijn postuum verschenen memoires. Ze propageert een traditioneel Frankrijk, maar verklapte thuis het liefst naar snoeiharde Afrikaanse banlieue-rap te luisteren.

Haar kandidatuur nu voor het regiovoorzitterschap in ‘PACA’, zoals de Fransen voor het gemak zeggen, heeft ze aan haar opa te danken. Hij was door de partijleiding aangewezen als lijsttrekker, maar raakte voor de zoveelste keer in opspraak na opmerkingen waarin hij de Jodenvervolging leek te bagatelliseren en eerherstel bepleitte voor de in de oorlog collaborerende Vichy-leider Pétain.

Voor partijleider Marine Le Pen, die probeert de partij breder acceptabel te maken, was de maat vol. Zij vroeg haar vader zich terug te trekken. Hoewel hij aanvankelijk dreigde zich buiten de partij om te kandideren, ging hij uiteindelijk akkoord met de kandidatuur van zijn oogappel Marion. Zij had zich op haar beurt intern tegen een royement van hem, partijoprichter en erevoorzitter, gekeerd.

Voor de kiezers in het zuiden maakte dat weinig verschil. Ideologisch staat Marion Le Pen dichter bij het klassieke FN van haar grootvader dan bij de noordelijke variant van haar tante.

In het noorden voert de partij vooral campagne op een sociaal-economische agenda die met kritiek op de EU, protectionistische oplossingen en een krachtige overheid gekopieerd lijkt van uiterst links. Politieke wetenschappers spreken van het ‘sociale FN’; de sterke republiek onder generaal De Gaulle van na de oorlog is het voorbeeld.

In het zuiden, waar pieds-noirs (voormalige Algerije-gangers) nog een zekere invloed hebben, is het FN klassieker extreem-rechts: nadruk op behoud van de Franse identiteit met een vleugje katholicisme en contrarevolutionaire sentimenten en ook economisch liberaler. Marion Le Pen is niet zozeer antisemitisch als wel „islamofoob, xenofoob en homofoob”, vatte politicoloog Thomas Guénolé van de Parijse school SciencesPo het samen.

Praktiserend katholiek

Le Pen, die anders dan haar tante praktiserend katholiek is, belichaamt die traditionele FN-basis als geen ander. Dat werd het meest zichtbaar tijdens de massale demonstraties van conservatief Frankrijk in 2013 tegen de openstelling van het huwelijk voor homostellen. Terwijl Marine Le Pen zich niet bij de demonstraties wilde aansluiten, liep Marion vooraan mee. Tegen de zin van haar tante kondigde ze vorige week aan dat ze als regiovoorzitter de organisatie Planning Familial, die zich bezighoudt met geboortebeperking, geen subsidies meer zal verstrekken om het aantal abortussen terug te brengen.

Dat die politieke lijn haar bij het FN-kader geen windeieren legt, bleek vorig jaar tijdens een groot partijcongres in Lyon. Bij een stemming voor het Centraal Comité kreeg zij de meeste stemmen. Ze liet de twee vicevoorzitters van de partij ver achter zich. Dat versterkte de speculaties over haar veelbelovende politieke toekomst.

„Marine Le Pen”, zei parlementslid Philippe Houillon van Sarkozy’s Republikeinen, eerder dit jaar „zal nooit president worden. Marion wel.”