De hele zaal is Madonna’s podium

Madonna had dit weekend een boodschap in Ziggo Dome: hou van jezelf.

Foto Andreas Terlaak

Seks is uit, liefde is in. In een aanvankelijk overvolle show, met rennende samoerai, wapperende waaiers en flitsende videobeelden, werd het thema van Madonna’s Rebel Heart-tournee langzaamaan duidelijk: de hunkering naar ware liefde. Afwisselend ironisch en oprecht sprak Madonna zich uit of zong over het onderwerp. Tijdens ‘Material Girl’ verscheen ze als eenzame bruid, met sluier maar zonder man. Ze zocht een huwelijkskandidaat in de zaal, maar haakte af toen hij geen rijbewijs had: „Sorry, ik ga niet achterop je fiets zitten.”

Het concert zaterdagavond, het eerste van twee uitverkochte optredens in Ziggo Dome, begon met een reeks folkloristische scènes: oosterse danseressen, knielende ‘moslims’ en Madonna in kimono. Ze vormden een nogal doelloze omlijsting voor nieuwe nummers als ‘Iconic’ en ‘Bitch I’m Madonna’, die hier schel en staccato klonken. Het eveneens nieuwe ‘Body Shop’ (slang voor ‘garage’) kreeg een letterlijke uitbeelding met gereedschap en wat halve auto’s. Stoere ‘monteurs’ omringden de zangeres op een stapel autobanden. Waarna de mannen stuk voor stuk verdwenen met partner, en Madonna alleen overbleef.

Vanaf daar kreeg de show focus. Iets soberder dan bij de MDMA-tournee (2012) werd het twee uur durende optreden slim ingevuld met theatrale momenten en snelle verplaatsingen. Er was minder synchrone groepsdans, de dansers omringden Madonna nu als een nonchalante ‘bende’. Het toneelbeeld was spectaculair. Dankzij de lange kruisvormige catwalk leek de hele zaal haar podium. Vitaal, grappig en met maffe dansjes (als kreupel paard tijdens ‘Like A Virgin’) bespeelde Madonna, inmiddels 57, het plankier.

Muzikaal was er een tweedeling: de gestaalde dansliedjes enerzijds, waarin haar stem elektronisch werd vervormd en ondersteund door achtergrondzangeressen. En anderzijds de ingetogen, vaak akoestische versies van bekende nummers uit de jaren tachtig, als ‘Lucky Star’, ‘Dress You Up’ en ‘Into The Groove’.

Verdwenen waren de naaktscènes en gesimuleerde seksuele handelingen van weleer. Opvallend genoeg was ook de sfeer van ‘gay New York’, vlijtig gekopieerd door Lady Gaga, afwezig. Bij de Rebel Heart-optredens ontbreken travestieten en zweterige clubstemming. Madonna vond nieuwe stijlvoorbeelden in bloemige Mexicaanse garderobes en Spaanse flamencodansers, die prachtige intermezzo’s dansten.

Zo was er meer nadruk op Madonna als veelzijdig cultuurkenner dan op haar discostijl – al waren er fantastische dansnummers uit haar catalogus opgediept, zoals het sensationele, zelden gespeelde ‘Deeper And Deeper’. ‘Music’ werd een opwindende glamourscene vol zilveren outfits in jarentwintigstijl.

En er was alsnog één uitdagende scène, rond het Laatste Avondmaal. Terwijl nonnen paaldansten op ‘Holy Water’ verrees een vergulde tafel omringd door apostelen en Jezus. De tafel werd een podium en daarna een bed, met Madonna als kronkelend middelpunt van een orgie.

Over ‘True Blue’ zei ze dat het ging over liefde, waarover ze veel dacht te weten, maar het steeds mis had. Ze zong ‘Love Don’t Live Here Anymore’ en een aangrijpende versie van ‘Heartbreak City’, hoog op een wenteltrap, waar een ‘minnaar’ uiteindelijk als een gedoemde Romeo achterwaarts in de diepte dook.

De boodschap vatte ze zelf samen in een toespraak: je moet van jezelf houden voor je een ander kunt liefhebben. En je nooit aanpassen aan wat anderen van je willen. Voor wie haar leeftijd een reden vindt om te stoppen, zong ze een onweerlegbaar ‘Don’t Tell Me (To Stop)’: „Je kunt ook zeggen dat de wind niet mag waaien en de zon niet mag schijnen”.

Het nieuwe nummer ‘Living For Love’ werd een mooi dubbelzinnig statement. De wit uitgelichte Madonna op een rond bed, belaagd door kronkelende mannen met stierenmaskers. Vrouw alleen, omringd door opdringerige minotaurussen; was het droom of nachtmerrie?