Brussel: luchtvaart moet nauwer samenwerken

De Europese Commissie wil dat de Europese luchtvaart- sector nauwer samenwerkt om de toenemende concurrentie het hoofd te bieden.  

De Europese Unie gaat luchtvaartverdragen sluiten met twintig landen. Het gaat om de tien landen die aangesloten zijn bij de Aziatische organisatie ASEAN, zes Golfstaten, Turkije, China, Japan en Mexico.

Tot dusver werden luchtvaartverdragen vooral bilateraal afgesloten, tussen twee landen. De EU heeft nu verdragen met de VS en Canada, een verdrag met Brazilië is bijna gereed. Als de nieuwe verdragen worden getekend valt 75 procent van alle passagiers – 240 miljoen mensen – naar of vanuit de EU onder EU-regels.

De verdragen zijn onderdeel van de Aviation Strategy, een pakket aan maatregelen voor de Europese luchtvaartindustrie van de Europese Commissie. Het langverwachte Europese pakket werd vanmiddag in Brussel gepresenteerd door Violeta Bulc, Europees commissaris voor Transport.

Doel van de maatregelen is volgens voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie versterking van de Europese economie en industrie, en het leveren van een bijdrage aan „het mondiale leiderschap” van Europa. Niet alleen bedrijven moeten profiteren. Burgers mogen rekenen op meer verbindingen met de rest van de wereld, tegen lagere prijzen.

De Europese luchtvaart is goed voor bijna twee miljoen banen en een bijdrage van 110 miljard euro aan de economie. De sector kampt echter met twee grote problemen: snel groeiende concurrentie uit de Golfregio, Turkije en China, en daarnaast ruimteproblemen. De Commissie verwacht dat het aantal vluchten in Europa zal groeien naar 14,4 miljoen vluchten in 2035, een verdubbeling ten opzichte van 2012.

De vraag vooraf was of de Aviation Strategy een antwoord zou bieden op de vermeende oneerlijke concurrentie uit de Golf, waar de maatschappijen Emirates (Dubai), Etihad (Abu Dhabi, net als Dubai deel van de Verenigde Arabische Emiraten) en Qatar Airways volgens de grote Amerikaanse en Europese maatschappijen profiteren van staatssteun.

Het EU-pakket spreekt alleen over het garanderen van een gelijk speelveld in algemene zin, zonder de Golfstaten te noemen. De vier maatregelen op dit terrein zijn eerder intenties, bijvoorbeeld „nadenken over nieuwe maatregelen tegen oneerlijke praktijken van derde landen”.

Ten aanzien van de groei wil de Commissie beperkingen wegnemen. In de lucht moet hard worden gewerkt aan de Single European Sky, de eenwording van het Europese luchtruim met één luchtverkeersleiding waar al twintig jaar aan wordt gewerkt. De bestaande versplintering door alle nationale luchtverkeersleidingen kost 5 miljard euro per jaar en tot 50 miljoen ton aan CO2-uitstoot.

Op de grond moeten luchthavens geschikt worden gemaakt voor de sterke reizigersgroei. Als dat niet gebeurt kost dat 818.000 banen tot 2035, voorspelt de Commissie. Innovatie en digitalisering moeten helpen om de groei mogelijk te maken. Beveiliging op luchthavens moet sneller en goedkoper worden door gebruik van nieuwe technologie en ‘risicobenadering’. Toepassing van drones zal worden gestimuleerd.

De voorstellen van de Commissie worden in januari besproken tijdens een speciale luchtvaarttop in Nederland. Deze top wordt door Nederland georganiseerd vanwege het Nederlandse voorzitterschap van de EU in de eerste helft van 2016.