Goed in Excel? Doe mee aan het WK

Excel is hét gereedschap voor cijferaars, bijvoorbeeld bij bedrijfsovernames. Dus is er ook een heus WK, in Londen.

Met een rood hoofd, een gefronst voorhoofd van opperste concentratie en licht voorovergebogen naar het computerscherm gaat Willem Gerritsen uit Wijk bij Duurstede de strijd aan. Met een Ier van Deutsche Bank, een Chinees van Bank of America Merrill Lynch, een Australiër van PWC, en met nog twaalf anderen.

„Vier uur en tien minuten rammen achter mijn pc”, zo omschrijft Gerritsen zijn strijd in de finale van Modeloff: het Wereldkampioenschap Excel dat deze week werd gehouden aan Cardinal Place bij Microsoft in Londen. Van de vierduizend deelnemers uit meer dan honderd landen in de voorrondes zijn er voor finale zestien mannen overgebleven. Zij moeten uitmaken wie er het beste is in het maken van financiële modellen in Excel.

De eerste versie van het spreadsheetprogramma werd in 1985 door Microsoft op de markt gebracht. Inmiddels wordt het wereldwijd door meer dan 500 miljoen mensen gebruikt. In de financiële wereld is het een cruciaal gereedschap voor onder meer private equity-bedrijven, zakenbanken en consultants.

„Excel is het gereedschap waarmee je rechtvaardigt dat je zoveel miljard voor deze overname betaalt en zoveel miljard voor dat bedrijf”, legt vice-president Matt Porzio van softwarefirma en WK-sponsor Intralinks uit.

Veel van onze klanten die actief zijn in de fusie- en overnamewereld leven op Excel.

Een wetenschappelijk verband is nog niet aangetoond, maar met de opkomst van Excel halverwege de jaren tachtig is ook de wereldwijde omvang van fusies en overnames enorm gegroeid. Dit jaar staat de teller tot nog toe op zo’n 4.570 miljard dollar (4.168 miljard euro): ongeveer evenveel als recordjaar 2007. Zonder Excel zou zo’n bedrag ondenkbaar zijn, vermoedt Porzio. „Als je geen Excel zou hebben, zou je zulke deals niet doen en er geen financiering voor krijgen. Overnames worden allemaal tot in detail doorgerekend met financiële modellen die met Excel zijn gemaakt. ”

Modeloff is echter niet bedoeld als ode aan Excel, maar als een ode aan „intellectuele atleten”, zegt de Australische mede-oprichter Johann Odou. „De deelnemers hebben een fantastische kwaliteit die door anderen vaak niet erkend wordt. Als we mensen vereren die een bal in een net schoppen, waarom dan niet mensen die een intellectuele topprestatie leveren?”

Odou werkte in 2011 voor een zakenbank in Melbourne toen hij met een vriend in de kroeg het idee voor Modeloff kreeg. Een jaar later organiseerden ze de eerste editie met steun van onder meer Microsoft.

Inmiddels heeft Modeloff meerdere bekende sponsoren zoals Cisco, Amazon, KPMG en IBM die bedragen van soms 100.000 dollar neerleggen. En inmiddels heeft Odou een bedrijf waarmee hij een soort Internationaal Olympisch Comité voor professionals in de financiële en zakelijke wereld probeert te zijn. PSCL heet het: de Professional Services Champions League.

PSCL organiseert ook WK’s voor actuarissen en een voor data-analisten. En volgend jaar volgt op Hawaii geïnspireerd op de Ironman triatlon een multidisciplinair kampioenschap van 24 uur lang.

In Londen hadden de deelnemers wat minder tijd: ruim vier uur voor vier opgaven. Maar volgens de jury wisten ze in de korte periode extreem goede financiële modellen te maken en antwoorden te vinden op ingewikkelde vragen over hoe je bijvoorbeeld als bedrijf optimaal machines inzet en afschrijft en wat de kans is op het trekken van een een kleurencombinatie fiches uit een volle pot.

„Ik hoop echt dat cliënten dit niet zien want anders wordt het moeilijk om onze tarieven te rechtvaardigen”, grapt jurylid Luca Blasi, die als hoofd risicowaardering werkt bij Deutsche Bank.

En zoals voetballers nogal gehecht zijn aan hun eigen voetbalschoenen, namen de zestien finalisten allemaal hun eigen computers mee naar Londen: HP, Lenovo, Toshiba, hier was geen Apple te bekennen. 

De winnaars op een rij. Tweede van links: Willem Gerritsen

„Ik heb bij PC World in Kensington deze week zelfs nog een losse monitor gekocht”, zegt Gerritsen over zijn wedstrijduitrusting. Ook nam de Excelconsultant zijn eigen toetsenbord en draadloze muis mee. Gerritsen ontdekte Modeloff anderhalf jaar geleden door te googlen of er niet een WK Excel bestond. Hij deed vervolgens mee met de twee online voorrondes en stond prompt in de finale in New York. „Maar toen had ik geen monitor meegenomen en moest ik op een veel te klein scherm werken.”

Dat kon dit jaar beter. Er staat namelijk wel wat op het spel. De beste drie van de wereld krijgen, naast eeuwige roem, geldprijzen van respectievelijk 10.000, 5.000 en 3.000 pond. De wereldkampioen ontvangt bovendien het gouden keyboard. Een toetsenbord met een cruciaal detail: de F1-toets ontbreekt. Hardcore Excel-gebruikers worden namelijk helemaal gek van die toets die binnen Excel een hulpscherm oproept waarvan het enkele seconden duurt voor je het wegkrijgt.

De toets zit naast F2: een van de belangrijkste waarmee je formules bewerkt en waar de betere Excelgebruiker met regelmaat op (en dus ook wel eens naast) drukt. „Veel van zulke Excellers hebben de F1-toets van hun keyboard gesloopt”, zegt Porzio die de hoofdprijs mag uitreiken.

Nadat Gerritsen alle opgaven heeft afgerond weet hij zeker dat hij niet met dat gouden keyboard terug naar Nederland gaat. Zit er wel een podiumplek in? Kleine kans, zegt hij. „Hooguit 25 procent.” En nadat Alvin Woon van Bank of America er met de derde plek (en 3.000 pond) vandoor gaat, denkt Gerritsen al helemaal dat hij niets gaat winnen. 

Tweede plaats voor Willem Gerritsen

Met een lach van oor tot oor staat hij dan ook een minuut later op het podium als zijn naam uit de enveloppe komt en de ongeveer 150 aanwezigen in de zaal hard klappen.„Echt niet verwacht”, zegt Gerritsen stralend nadat zijn vrouw hem heeft gezoend.

Tot wereldkampioen wordt de Aziatische Australier Joseph Lau van de Commonwealth Bank gekroond: met 43 jaar de oudste finalist. Hij roemt iedereen die in de finale staat. „ Die finale van dit WK is goed voor onze carrière. En Modeloff laat zien dat we geen freaks zijn.”

Zelf meedoen? Luister eerst naar deze tips: