Ik ben de oplossing, zegt de nieuwe, zwarte Sint

De Zwarte Sint was vrijdag op het Binnenhof, om rozen uit te delen aan politici,. Acteur Patrick Mathurin noemt zichzelf ‘De Nieuwe Sint’.

Patrick Mathurin deelt rozen uit op het Haagse Binnenhof. De in Haïti geboren Amsterdammer noemt zichzelf „niet de Zwarte Sint, maar Nieuwe Sint”. Foto David van Dam

Vergeet de roetpieten, vergeet de kleurenpieten, want de Zwarte Sint is geboren; een sint zonder knecht. Hij maakte dit jaar zijn opwachting in de talkshow Pauw, op de voorpagina van Het Parool, en bij de sinterklaasintocht in Meppel. Mathurin: „Ik noem mijzelf niet de Zwarte Sint, maar de Nieuwe Sint. Ik breng een nieuwe flavour. Ik ben de oplossing.’’ Hij heeft geen spandoek, geen T-shirt, geen leuze. „Ik hoef niets te zeggen. Mijn verschijning is het statement.”

‘Ze willen je als knecht houden’

Patrick Mathurin (1972), geboren in Haïti en op zijn derde naar Amsterdam gekomen, is acteur en bokstrainer. Na de toneelschool in Arnhem studeerde hij onder meer aan de vermaarde Actor’s Studio in New York, waar hij workshops deed bij Al Pacino en Harvey Keitel.

Ondanks zijn stevige cv – vol lof en prijzen – kon hij na zijn terugkeer geen werk als acteur krijgen. De reden, volgens hemzelf: omdat Nederland institutioneel racisme kent. „Ik heb gewoon internationale allure. Als ze mij de kans hadden geven, had ik allang een Oscar gewonnen. Maar ze willen je als knecht houden. Wat dat betreft is het sinterklaasfeest een mooie metafoor van hoe het werkelijk gaat.”

Omdat hij niet in de theaters terecht kon, en omdat hij iets wilde veranderen aan het racisme, ging Mathurin vanaf 2008 op pleinen spelen. Hij speelde de monoloog Het proces Socrates. „Ik had de tekst van Plato verrijkt met vertaalde liedjes van Bob Marley, waardoor het een actuele aanklacht tegen onderdrukking en tegen Zwarte Piet werd.” Zijn Zwarte Sint vindt hij prima in de traditie passen. „De originele Sint Nicolaas uit Myra was ook een Moor.” Op iconen in de orthodoxe kerken wordt hij altijd als zwarte man afgebeeld.

Mathurin heeft een opvallend effect op de mensen. Toen vorig jaar bij de intocht in Gouda de activisten hardhandig werden weggesleept, liet de politie de Zwarte Sint met rust. Mathurin: „De politie wilde mij ook arresteren. Ze vroegen: ‘Kom jij demonstreren?’ Ik zei: ‘Nee, ik kom een positieve bijdrage leveren aan het feest. Ik breng een boodschap van vriendschap en liefde’. Toen gingen ze weg.”

Er was een vader die tegen zijn kind zei: ‘Kijk, daar heb je Zwarte Piet’. Ik zei: ‘O ja, wat maakt mij Zwarte Piet dan?’”

Een historisch moment

„Een historisch moment”, zei tv-presentatrice Dieuwertje Blok drie weken geleden bij de intocht te Meppel, toen de Zwarte Sint zich uit de menigte losmaakte en de hand schudde van Sinterklaas. Mede dankzij zijn optreden bij Jeroen Pauw, was de Zwarte Sint inmiddels een bekendheid geworden. „Ik ben wel met duizend mensen op de foto geweest, voor- en tegenstanders. Een man zei: ‘Ik ben voor Zwarte Piet, maar ik ben voor jou’. Vooral de kinderen liepen met hem weg. „Je ziet de kinderen denken: yes, dat is een coole sint. Ik zet geen gedragen stem op, geen afstandelijkheid. Ik zing en dans met ze.”

Waarom krijgt Mathurin een andere behandeling dan andere betogers? „Ik ben geen demonstrant, maar een kunstenaar. Ik ben niet bedreigend. Je moet een alchemist zijn om de mensen te bereiken zonder dat ze boos worden. Het is beter om ergens vóór te zijn, dan ergens tegen. Als je ergens voor bent, krijg je positieve energie.”

Zijn Zwarte Sint ziet hij als een performance. „Het is een rol, maar ik speel hem real to the bone.” Een belangrijk verschil met vorig jaar is dat Mathurin nu een volwaardig sinterklaaskostuum heeft. „Zo’n pak heeft een magisch effect. In Gouda had ik nog een kinderpak van de supermarkt. Ik wilde altijd al een echt pak, maar het was te duur. Dit jaar heb ik er een op Marktplaats gekocht.”

Mathurins doel is om bij omroep NTR aangenomen te worden als de nieuwe tv-sint. „Ik heb mijn sollicitatiebrief nog niet verstuurd. Anders doe ik mijn eigen intocht. Ik sta open voor sponsors.”