Het Sinterklaastoneelstuk

Voor Sinterklaas was het een onschuldig privépretje. Een grap van de herhaling, een toneelstukje zonder publiek, dat werd gespeeld tot louter genoegen van de spelers zelve. Het script was eenvoudig: vanaf halverwege november zetten mijn zonen een paar weken lang elke zaterdagavond hun schoen voor de haard. Een schaaltje water ernaast voor het paard en een wortel. Er werden een paar Sinterklaasliedjes gezongen – de geloofsijver waarmee dit gebeurde, daalde uiteraard evenredig met de toonhoogte uit de jongenskelen, maar soit – en dat was akte 1.

In de tweede akte, ergens rond middernacht, pleegde Sinterklaas de schaaltjes water leeg te kieperen in de pot van de dichtstbijzijnde kamerplant, de wortels terug te leggen in de groentelade en de schoenen te vullen met een cadeautje. Tenminste, meestal. Want één keer per schoenzetseizoen stopte hij er een mandarijn in, in plaats van een cadeautje. Een mandarijn! Een mandarijn presenteren als een cadeautje is een gotspe, dat zou iedereen kunnen weten die weleens de liefbedoelde fout heeft begaan een schaal mandarijnen onder de snotneusjes van een sint-maartenskoortje te houden.

Enfin, als het aan de Sint lag waren ze er nog tot in lengte der dagen mee door gegaan. Maar dan hadden mijn zonen hun rol wel naar behoren moeten blijven spelen. Dat wil zeggen: hevig verontwaardigd zijn. Daarop kwam akte 3, de slotakte, namelijk neer.

Helaas deden de jongens vorig jaar al niet meer van harte mee. Als ik op zondagochtend vroeg of Sinterklaas die nacht nog iets in hun schoen had gedaan, hoorde ik: „Neuh.” Stilte.

„Echt helemaal niks?”

Diepe zucht. „Ja een mandarijn.”

„Oh wat lekker, een mandarijn. Heb je hem al op?”

„Ik heb hem teruggelegd op de fruitschaal.”

Dit jaar bleek het dan definitief voorbij. Er worden geen schoenen meer gezet, geen liedjes meer gezongen, geen grappen meer uitgehaald. Exit Sint. Enter Secret Santa, een nieuwerwetse traditie met, volgens de jeugd van tegenwoordig, ‘alle voordelen van Sinterklaas, zonder alle nadelen’. Ik ben bang dat we hier moeten lezen: wel cadeautjes en je het zuur eten aan zoetigheid, geen gedichten en surprises hoeven maken. Oh ja, en geen geintjes met mandarijntjes.

Ach, ik ben eigenlijk heel erg voor nieuwe tradities. (Exit Zwarte Piet!) Die mandarijntjes peuzel ik zelf wel op. En al die niet door het paard van Sinterklaas opgegeten wortels? Ik ontdekte laatst hoe lekker het is om die in te maken in een kruidige azijn, om zo als snack te eten, of tussen een sandwich of in een salade. Ze zijn trouwens in een handomdraai gemaakt, dus het kan nog net als u vanavond wel pakjesavond viert en een cadeautje zoekt voor een lekkerbek.

Janneke Vreugdenhil