Uniek middeleeuws zeil gevonden

In Kampen is een mogelijk nog compleet wollen zeil uit de veertiende eeuw gevonden. Het is een van de grootste oude zeilen ooit opgegraven.

Het in Kampen aangetroffen wollen zeil.

In Kampen heeft de archeologische dienst van Zwolle een groot, mogelijk nog compleet wollen zeil uit de vroege veertiende eeuw gevonden. Het is een van de grootste oude zeilen ooit opgegraven. Van de veel oudere Egyptische en Romeinse zeilen zijn alleen fragmenten over van hooguit enkele tientallen centimeters lang. Uit dezelfde tijd als het Kampense zeil is een Scandinavisch zeil, dat tussen 1280 en 1420 wordt gedateerd. Dat is slechts een paar vierkante centimeter groot. Het zeil uit Kampen is zeker een paar vierkante meter groot.

De vondst is vorig jaar gedaan op het terrein van het Geertruidengasthuis in Kampen. Op het binnenterrein bleken de resten van vijf houten huizen uit de vroege veertiende eeuw goed bewaard gebleven. Op het erf aan de achterzijde van een van de huizen vonden de archeologen veel scheepsmateriaal, waaronder een houten onderdeel van een lier, scheepshout en sintels, de ijzeren krammen die het breeuwsel tussen de scheepsnaden op zijn plaats hielden. Waarschijnlijk was het erf, bij de samenstroming van Burgel en IJssel, in gebruik voor de scheepsbouw en -reparatie.

In een mestkuil op het erf vonden de archeologen ook nog een teerachtig pakket van een meter lang, vijftig centimeter breed en vijftien centimeter dik. In eerste instantie dachten de archeologen dat het een stuk opgevouwen linoleum was. Tot een gepensioneerde conservator van het vroegere NISA (Nederlands Instituut voor Scheeps- en onderwaterArcheologie), gespecialiseerd in laatmiddeleeuwse schepen, toevallig langskwam. Hij peurde met zijn zakmes, bekeek een stuk dat los bleek te zitten en kwam tot de conclusie dat het een geteerd wollen zeil was. Een Noorse expert hield er desgevraagd nog rekening mee dat het om een afdekzeil ging, maar nu het losse stuk is schoongemaakt en er aan het textiel ook lusjes blijken te zitten, gaan de Zwolse archeologen ervan uit dat het echt een zeil is, dat bestaat uit aan elkaar genaaide repen van 55 centimeter breed.

Het is onduidelijk of het zeil compleet is, omdat het grootste deel van het pakket nog niet is onderzocht. Dat komt door gebrek aan geld. Intussen zijn er wel genoeg onderzoeksvragen: Waarom werden wollen zeilen gebruikt? Hoe is het zeil precies gemaakt? Van welk type schip was het ? Wat is de chemische samenstelling van het teer?