‘Toeristen eten pepernoten gewoonhet hele jaar door’

Amsterdam barst van de bijzondere winkels en vooruitstrevende ondernemers. Vorig jaar opende De Pepernotenfabriek. Toeristen kennen Sinterklaas niet en eten die pepernoten graag het hele jaar door.

Het begon als een experimentje. De directie van Van Delft Biscuits, producent van 70 procent van alle kruid- en pepernoten die in Nederland worden verkocht, wilde het snoepgoed wel eens onder eigen naam verkopen in plaats van alleen te leveren aan supermarkten en bakkers. En zo ging vorig jaar aan de Van Woustraat de eerste ‘Pepernotenfabriek’ van Nederland open. De retailformule sloeg aan en inmiddels zijn er zestien vestigingen door het hele land. Sommige als permanente vestiging, andere als pop-upwinkel in de Sinterklaastijd.

„De pepernoot was altijd een heel populair koekje tussen september en december”, vertelt Laura Veenstra, franchisenemer van het filiaal aan de Heiligeweg – de tweede vestiging in Amsterdam, die begin oktober openging. „Wat we graag willen, is dat de pepernoot het hele jaar wordt gegeten en door toeristen beschouwd gaat worden als een echt Hollands product. Net als stroopwafels, kaas en haring.”

Ze organiseert een miniproeverij op de toonbank in de winkel. „Dit is de stroopwafelpepernoot. Toeristen zijn er gek op!” Vervolgens laat ze een truffel-kaneelpepernoot proeven. „Best een beetje pittig, vind je niet?” Sommige smaken gaan prima samen met een glas whisky, volgens Veenstra. „Vroeger werd er toch ook wel een bonbon gegeten bij een glaasje port?” Ze serveert een pepernoot met bosbessmaak. „Dit is voor mensen die écht iets anders willen.”

Van Delft Biscuits, dat jaarlijks zo’n 3 miljard pepernoten bakt, produceert inmiddels vijftig smaken pepernoten. Of beter, kruidnoten. „Want we willen zoveel mogelijk coatings kunnen maken en dat gaat niet goed met pepernoten, wel met kruidnoten.”

Voor toeristen worden de kruidnoten aangeboden onder de naam ‘peppernuts’. Ze zijn er onder meer in pina colada-smaak, cappuccino, sinaasappel, tiramisu, alle kleuren chocola, in een biologische variant, van speltmeel en met ‘authentieke VOC-smaak’. „De kruidnoot is in de 16de eeuw ontstaan uit stukjes oud brood met honing en boter”, vertelt Veenstra. „Toen de VOC kruiden ging importeren uit de koloniën werd het stukje brood steeds smakelijker.” Volgens Van Delft Biscuits zijn de peper- en de kruidnoot de oudste koekjes van Nederland.

Per week verkoopt De Pepernotenfabriek aan de Heiligeweg naar schatting 100.000 kruidnoten. „Zo’n 40 procent van de klanten bestaat uit toeristen”, vertelt Veenstra. „Vaak kijken ze eerst wat verwilderd om zich heen in de winkel, omdat ze geen idee hebben wat pepernoten zijn. Dan vertel ik over Sinterklaas en laat ik ze een simpel kruidnootje proeven. Sommigen komen vlak voor vertrek naar Schiphol nog een keer terug omdat ze het zo lekker vinden. Ik had hier laatst twee meisjes uit Singapore die hier een paar maanden studeerden. Die kochten ieder voor 100 euro aan pepernoten voor thuis.”

Wat gaat er met De Pepernotenfabriek gebeuren als Sinterklaas weer naar Spanje is vertrokken? „We gaan sowieso door met de verkoop tot Kerst”, aldus Veenstra, die de rest van het jaar ijs verkoopt. „Er zijn nog genoeg toeristen in de stad. Zij vinden pepernoten gewoon een lekker koekje, ze associëren het niet met 5 december, zoals Nederlanders. Dan vertel ik ze niet meer over Sinterklaas, maar zeg ik gewoon dat pepernoten een December tradition zijn.”