Hitler die milkshakes uitdeelt

Een gekruisigde Ronald McDonald, sofa’s die aan het plafond hangen: er is genoeg surrealisme te zien tijdens twee nieuwe tentoonstellingen in galerie Gabriel Rolt en het Stedelijk Museum, beide in Amsterdam.

Soms zijn de machinaties in de kunstwereld nog interessanter dan de kunstwerken zelf. Neem de grote Jake en Dinos Chapman-tentoonstelling die nu is te zien bij Galerie Gabriel Rolt in Amsterdam. Jawel, je hoort het goed: de Chapmans. Bij Rolt. In de Tolstraat.

Niks ten nadele van Rolt natuurlijk, maar de Britse Chapman-broers, wier werken al gauw voor tonnen van de hand gaan, zijn toch wel een andere league dan, laten we zeggen, Thomas Lerooy, Dustin Pevey en Aisling Hedgecock (niks ten nadele van hen natuurlijk). Hoe doet Rolt dat? Wat denkt hij ermee te bereiken? En wat zegt deze onverwachte ‘pop-up’ over de kwaliteit van het werk?

Wat dat laatste betreft, dat valt zowaar mee.

Oké, er hangt een lichte kliekjesgeur in de galerie. Het meest recente werk op de expositie (en dat is er maar eentje) stamt uit 2014, de rest is ouder. De werken horen ook zelden tot de top van het Chapmanbroertjes-oeuvre, maar zijn soms toch interessant. Neem het pièce de résistance, een grote vitrine met daarin zo’n maquette waarmee de Chapmans beroemd zijn geworden: een slagveld, opgebouwd uit duizenden miniatuurpoppetjes. Die poppetjes bedrijven alle gruwelen die je maar kunt bedenken, en tegelijk krijgt het geheel een jolige draai, die in dit geval vooral verwijst naar McDonald’s.

Hitler deelt Mac-milkshakes uit, er loopt een skelet rond met een Happy Meal, Ronald McDonald hangt aan het kruis en een hele serie Happy Meal-poppetjes, sjeest, voortgetrokken door dolfijn Free Willy, over een rivier – dit alles geflankeerd met duizenden lijken en afgehakte hoofden. Typisch Chapmans, maar wel een beetje melig, wat de spanning toch wat doet wegebben.

Toch is er voor een galerietentoonstelling veel te zien: er staat een klassieke Chapman-Fuckface (een Siamese tweeling die is verbonden door een vrouwelijk geslachtsdeel), er hangen flinke series collages en etsen, een bronzen ‘Afrikabeeld’ (met het halve gezicht van Ronald McDonald) en nog meer.

Het mag dan een rare tournure zijn, de Chapmans in de Tolstraat, voor eenieder die hun werk nog niet vaak heeft kunnen bekijken: vraag niet hoe het kan, maar profiteer ervan!