Een huis in Amsterdam? Alleen als pappie betaalt

In de oververhitte woningmarkt kunnen alleen studenten met rijke ouders een plekje veroveren, blijkt uit onderzoek.

Foto I-Stock

Zijn buren in Oost hadden laatst een woningbezichtiging. Vooral studenten kwamen kijken naar het huis van 45 vierkante meter in de Transvaalbuurt, mét paps en mams, vertelt sociaal geograaf Cody Hochstenbach. Hij wil zeggen: zonder rijke ouders is het als starter of student steeds moeilijker om een plek op de Amsterdamse woningmarkt te veroveren.

Dat schrijven Hochstenbach en Willem Boterman – beiden verbonden aan de Universiteit van Amsterdam – ook in de conclusie van hun onlangs verschenen onderzoek naar de relatie tussen de woonsituatie van studenten en het inkomen van hun ouders. Daarvoor analyseerden ze de gegevens van 20.000 jongeren die op kamers gingen.

Wat blijkt? Studenten met rijke ouders (de top, behorend tot de 20 procent meest vermogende Nederlanders) vestigen zich vooral in de grachtengordel en Oud-Zuid; die met armere ouders (de ‘onderste’ 40 procent) vooral in Zuidoost, Nieuw-West en Noord.

Dat niet alleen: het aantal studenten met minder vermogende ouders nam de laatste vijf jaar met 13 procent af, de groep met rijkere ouders met 22 procent toe. Wordt de stad overgenomen door trust fund kids?

De trend is vooral nadelig voor de eerste groep, zegt Hochstenbach. „Impliciet is hier sprake van een overdracht van ongelijkheid. Als ouders een huis kopen voor hun kinderen, of meebetalen aan een hoge huur, heeft dit een prijsopdrijvend effect. De armere studenten blijven hierdoor langer thuis wonen, of krijgen te maken met chaotische woontrajecten, zoals illegale onderhuur of anti-kraak.”

Makelaars spelen in op deze ontwikkeling. „Ideaal voor bijvoorbeeld twee studerende kinderen!”, schrijft Amstelland Makelaars in een advertentie voor een huis van 3 ton bij het Oosterpark. Ouders zien de koop vaak als een aantrekkelijke investering. En in de oververhitte Amsterdamse woningmarkt – afgelopen kwartaal betaalden kopers in 40 procent van de gevallen meer dan de vraagprijs – is het zonder financiële back-up steeds lastiger om een biedstrijd te winnen.

Is er sprake van een tweedeling? „In vergelijking met andere Europese steden is de segregatie hier laag”, zegt Hochstenbach. „Wel is de afname van het aantal sociale huurwoningen een gevaar.”

Als reactie op de „gespannen woningmarkt” van de stad maakte wethouder Ivens (Wonen, SP) vorige week bekend dat er tot 2018 bijna 3.000 betaalbare woningen bijkomen voor „kwetsbare groepen”, waaronder zwerfjongeren. En vergadert stadsdeel Centrum komende dinsdag over Huize Kerklingh – een initiatief voor betaalbare studentenwoningen. Opgezet door een vader; zijn dochter kon geen kamer vinden.