Duizenden boze truckers willen Moskou blokkeren

De protesten zijn de grootste sinds die tegen de herverkiezing van Poetin vier jaar geleden.

Actievoerende Russische vrachtwagenchauffeurs langs de weg naar Tver. Als ze een seintje krijgen, rukken ze op naar Moskou. Foto’s Konstantin Salomatin

Waar staan ze? En wanneer komen ze weer in actie? Duizenden Russische vrachtwagenchauffeurs protesteren nu al weken tegen het nieuwe tolsysteem van de overheid, maar bijna niemand weet waar ze zitten – ook de politie niet. De Russische staatstelevisie besteedt er geen aandacht aan.

Pas tegen het vallen van de avond bereiken we deze donkere parkeerplaats langs de weg van Moskou naar Tver, waar de vrachtwagens diepe voren hebben getrokken door de modder en de smeltende sneeuw.

Pleisterplaats ‘Vol gas’ is een nogal rommelig complex, opgetrokken uit geel-rood geverfd plaatstaal. Maar de toiletten zijn redelijk schoon en het eten is goed binnen te houden.

In de enorme kantine is gratis wifi, en een ruime keus aan wodka en bier. Een attractie is er ook: achter op het terrein loopt een heuse Bengaalse tijger te ijsberen in zijn kooi. Sommigen zeggen dat ‘Barsik’ ooit een dronken chauffeur heeft opgevreten, anderen zeggen dat hij alleen een arm heeft afgerukt. Het kan ook zijn dat het verhaal uit de truckersduim gezogen.

Volgens bevriende Russische journalisten treffen we hier een aantal cruciale spelers in het kat-en-muisspel dat de Russische truckers voeren met de politie. Maandag konden de autoriteiten ternauwernood voorkomen dat honderden vrachtwagens de ringweg van Moskou zouden blokkeren. De actie tegen het tolsysteem, Plato genaamd, mislukte. Maar de onrust is niet voorbij. Overal rond Moskou staan de chauffeurs klaar om in actie te komen.

Grootste protest in jaren

De acties van de chauffeurs zijn niet politiek gemotiveerd. Maar een dergelijk massaal protest heeft Rusland niet meer gezien sinds de winter van 2011-2012, toen ruim ruim honderdduizend Moskovieten de straat op gingen om te demonstreren tegen de herverkiezing van Poetin. Hoeveel truckers er precies meedoen aan de acties is niet helemaal duidelijk. De protesten zijn massaal, en vinden plaats in alle regio’s van dit enorme land.

In de cabine van Viktor houdt een aantal actievoerders elkaar gezelschap met zware shag en Turkse koffie. Allemaal onafhankelijke rijders. En geen van hen wil het zwarte kastje van het Plato-systeem in zijn truck installeren. Dit betekent dat ze geen legale vracht meer hebben gereden sinds 15 november, de dag dat Plato van kracht werd.

Het tolsysteem belast zware trucks voor elke kilometer die ze afleggen op de Russische wegen. Neem een gemiddelde vrachtwagen, die minstens honderdduizend kilometer per jaar moet afleggen om rendabel te zijn, en je snapt dat de chauffeurs niet bereid zijn de extra lasten af te dragen – een belasting die in principe ten goede komt van de nationale begroting voor de wegen.

Volgens de onafhankelijke chauffeurs op parkeerplaats ‘Vol gas’ is dat een een nogal belachelijk voorstel. „Wij betalen voor het onderhoud van de wegen?”, schampert Vladimir.

„Heb je ooit gereisd door de provincie? Dan weet je dus hoe het met de wegen is gesteld.”

Vladimir en zijn vrienden hebben niets verdiend sinds 15 november. Sterker nog: ze moeten nog een groot aantal boetes betalen voor de kilometers die ze illegaal hebben afgelegd. Allen hebben de druk van de autoriteiten gevoeld. Overal in Rusland heeft de politie protesterende chauffeurs langs de weg gezet – omdat ze nog een boete open hadden staan, of omdat er iets ‘niet in orde’ was met de truck. De jonge chauffeur met de muts op zijn hoofd vertelt hoe agenten bij zijn ouders aan de deur kwam. „Als ik nog verder zou deelnemen aan acties, kan ik problemen verwachten met de wet.” De jonge trucker tuurt op zijn laptop.

„Chantage.”

Wat zegt Poetin?

Het is woensdagavond, en de chauffeurs bij Tver wachten op het commando om op te rukken naar Moskou. Maar eerst willen ze de rede van president Poetin, gisteren voor de Russische Doema, afwachten. Poetin, zo heeft de vakbond geëist, moet de nieuwe tolwet alsnog afschaffen. En anders, zo zegt Vladimir, gaan de chauffeurs richting Moskou. „Wij wachten op het commando van de vakbond.” Poetin zei niets over Plato, in zijn toespraak gisteren. Vanochtend zouden de truckers in actie komen. Maar of ze Moskou ook halen?