Duel tussen twee sint-conferenciers

Wat vorig najaar nog een vechtpartij was, is dit jaar een artistiek gevecht geworden. Zaterdagavond spelen de cabaretiers Javier Guzman en Martijn Koning gelijktijdig een sinterklaasconference – de één op RTL 4, de ander bij de VARA op NPO 3.

Het is de onverwachte apotheose van een conflict, waarin ze met verhitte koppen tegenover elkaar stonden. En waarin Koning aangifte deed tegen Guzman.

Op een nacht in oktober 2014 werd Martijn Koning gewekt door heftig gebons op de deur van zijn huis in Amsterdam. Hij kwam uit bed, opende zijn voordeur en keek recht in het gezicht van collega Javier Guzman, die hem beschuldigde van diefstal. Ook sloeg Guzman dreigende taal uit, aldus Koning, en bovendien zou hij hebben gezwaaid met een stroomstootwapen. De aangifte vermeldde bedreiging en poging tot mishandeling.

Guzman was degene die in 2002 bij de VARA aanklopte met het idee voor een sinterklaasconference – in feite een vervroegde oudejaarsconference op 5 december. Drie jaar achter elkaar maakte hij zo’n komisch jaaroverzicht, en enkele jaren later nog een vierde, bij Veronica.

Daarna raakte Guzman door drank en drugs geruime tijd uit de roulatie. Toen de VARA vorig jaar besloot de sinterklaasconference weer in ere te herstellen, bleek Guzman niet beschikbaar te zijn. Waarop de omroep uitweek naar de aanstormende Martijn Koning. En dat verklaarde Guzmans woedeaanval in de Amsterdamse deuropening: hij vond dat zijn idee hem door Koning was ontstolen.

Koning pleit voor ridiculiseren godsdienst, niet radicaliseren

Of de aangifte sindsdien nog een vervolg heeft gekregen, is onbekend. Beide partijen laten weten dat de zaak verder „buiten de media” wordt gehouden. De vrede lijkt getekend.

Dit jaar vechten Javier Guzman en Martijn Koning hun strijd in elk geval met andere wapenen uit. Guzman heeft met een nieuwe sinterklaasconference emplooi gevonden bij RTL 4, terwijl Koning opnieuw voor de VARA (NPO 3) optreedt. Hun 5 december-conferences staan zaterdagavond recht tegenover elkaar geprogrammeerd.

Guzman is veruit de strijdvaardigste van de twee, zo leert een bezoek aan de laatste try-outs die ze deze week speelden. „Mijn grappen zijn net Syrische bootvluchtelingen, ze komen niet altijd even goed aan”, zegt hij. Maar veel van zijn snoeiharde grappen treffen doel. In een decor vol reddingsvesten, die het nieuws van 2015 symboliseren, bespreekt hij een jaar „waarin ik merk dat ik cynisch ben geworden”.

En dat blijkt te leiden tot schamper commentaar op de omgevallen kranen in Alphen aan den Rijn, een pesterige tirade over de Duitse co-piloot die een vliegtuig liet neerstorten, honende kritiek op leden van motorclubs, een snijdende beschouwing over het afbeelden van de profeet Mohammed – en veel meer.

Koning is daarentegen veel lichtvoetiger, hoewel ook hij terugblikt op „een ongewoon heftig jaar”. Zijn onderwerpkeuze is vergelijkbaar, maar frivoler. De per ongeluk postume verjaardagsfelicitaties die Henk Krol deze maand rondstuurde, fungeren als telkens terugkerend terzijde. Eén passage lijkt ernstig gemeend: een pleidooi voor het ridiculiseren van godsdiensten in plaats van het radicaliseren.

Guzman en Koning maken niet één keer dezelfde grap. Er blijkt dus ruimte voor meer dan één sinterklaasconference. En over vier weken komt Herman Finkers met de echte oudejaarsconference.