‘Als een atleet klaar is in Rio, moet hij na 48 uur terug naar Nederland’

Dat stelde NOS Studio Sport afgelopen zondag.

De aanleiding

Het kan er ruig aan toe gaan in het olympisch dorp, daarover verhalen genoeg. Hope Solo, de keepster van

het Amerikaanse voetbalelftal, zei drie jaar terug in de krant New York Daily News dat „atleten overal extreem in zijn. Eerst trainen ze heel hard, maar als de wedstrijden voorbij zijn, gaan ze wild feesten”. Dat bleek ook uit de Nederlandse evaluatie van de laatste Zomerspelen van Londen (2012). Atleten gaven aan dat de sfeer bij de Nederlandse ploeg na de eerste wedstrijdweek joliger werd. Dat kan niet, vindt de overkoepelende Nederlandse sportbond NOC*NSF, en daarom werd deze regel bedacht: sporters die in de eerste week van de Spelen in Rio geen medaille winnen, moeten na 48 uur naar huis. Of dat echt moet, checken we.

Waar is het op gebaseerd?

Volgens chef de mission in Rio Maurits Hendriks is de regel bedacht na overleg tussen NOC*NSF en de olympische atleten.

En, klopt het?

Eerst die 48 uur nuanceren. Volgens Geert Slot, woordvoerder van NOC*NSF, is er tussentijds één vlucht van Rio terug naar Nederland geregeld. Sporters die tegen het einde van de eerste week klaar zijn en geen medaille winnen, hebben dan nog 48 uur in Rio. Slot: „Maar atleten die hun toernooi op de eerste dag beginnen en meteen uitgeschakeld zijn, hebben vier of vijf dagen over om van de Spelen te genieten.” Met deze uitzondering: medaillewinnaars wordt gevraagd tot het einde te blijven, vanwege de feestelijke ontvangst op Schiphol.

Zo’n regel, die de bewegingsvrijheid van de sporters inperkt: kan dat zomaar? „Ja”, zegt Michiel van Dijk, advocaat van diverse Nederlandse sportbonden. „We hebben in Nederland contractvrijheid. Dat betekent dat we met elkaar van alles af kunnen spreken en dat we na ondertekening van een contract daar aan gehouden zijn.”

Harro Knijff, advocaat gespecialiseerd in sportrecht, was betrokken bij de totstandkoming van de Overeenkomst Olympische Spelen Sotsji 2014, een contract waarin allerhande afspraken zijn gemaakt tussen sporter enerzijds en NOC*NSF en het Internationaal Olympisch Comité (IOC) anderzijds, bijvoorbeeld op het gebied van kleding en het gebruik van sociale media. Knijff: „Deze nieuwe regel is pas rechtsgeldig als er een bepaling over is opgenomen in de overeenkomst voor de Spelen van 2016. Sporters die zich hebben gekwalificeerd moeten deze overeenkomst ondertekenen. Anders krijgen ze geen accreditatie.” Navraag bij NOC*NSF leert dat de overeenkomst voor Rio eind deze maand klaar is. En de bepaling komt zeker in de tekst te staan, schrijft woordvoerder Slot in een mail.

Betekent dit dat sporters straks echt verplicht zijn om in dat vliegtuig terug naar Nederland te stappen? Slot: „Verplicht terugvliegen is een metafoor. In theorie kan een sporter zeggen dat hij of zij vanuit Rio niet naar Nederland wil, maar naar een ander werelddeel doorreist. Daar moeten dan goede redenen voor zijn. Met zulke redenen gebeurt het ook wel dat sommige sporters niet in het olympisch dorp slapen, maar in een hotel elders in de stad. We bekijken het per individu.”

Een andere mogelijkheid om onder de regel uit te komen, is het inleveren van de accreditatie. Dan is de atleet als toerist op de Spelen, zegt advocaat Van Dijk. Dat betekent dat NOC*NSF geen verantwoordelijkheid meer draagt voor de sporter.

Conclusie

Een overeenkomst tussen sporters en sportkoepel NOC*NSF voor de Spelen van Rio is in de maak. Nederlandse sporters die naar het toernooi willen, moeten dat document ondertekenen. Daarin komt de bepaling dat atleten die in de eerste week klaar zijn en geen medaille hebben gewonnen, verplicht zijn met een tussentijdse vlucht terug naar Nederland te vliegen. Maar ze kunnen er in uitzonderlijke gevallen onderuit komen met „goede redenen”. Daarnaast zou een sporter zijn of haar accreditatie in kunnen leveren om zo als toerist op de Spelen te blijven. We beoordelen de stelling als grotendeels waar.