Verlof? Het gaat niet om moeders, het gaat om ouders

Mark Zuckerberg geeft zijn personeel best lang ouderschapsverlof. Like, schrijft Phaedra Werkhoven. Maar waarom wij niet?

Het gezin Zuckerberg, zoals het stond afgebeeld bij de Facebookpost over Zuckerbergs nieuwe goede doelen fonds. Foto Reuters

Ok, niet iedereen kan of wil 99 procent van zijn vermogen aan goede doelen geven. Alle begrip. Maar ook op een ander gebied is de nieuwe wind die aan het waaien is in bekende Amerikaanse techbedrijven als Facebook en Netflix opvallend. Vader Mark Zuckerberg, de Facebook CEO, kwam onlangs in het nieuws door riante ouderschapsregelingen voor zijn werknemers. Vier maanden betaald ouderschapsverlof is er een van, waarvan hij er overigens zelf maar twee van zegt te zullen gebruiken. Het lijkt een droomwereld voor (Nederlandse) ouders die in eerdere decennia hebben geworsteld met de combi werk en zorg. Eindelijk gaan we inzien dat ouderschap tijd kost. En wat opvalt: het zijn dit keer niet de moeders voor wie van alles moet worden gefaciliteerd, maar de ouders.

Dit is een trend die –in het maatschappelijke leven althans- ook in Nederland gaande is. Zo is bij het Nederlands Jeugdinstituut recent onderzoek gedaan naar het belang van ouderschapsondersteuning en is ook de leerstoel Ouderschap en Ouderbegeleiding van Carolien van Gravesteijn aan de Leidse Hogeschool precies met die instelling aan het onderzoeken wat ouders nodig hebben. En als zelfs de Europese Commissie een Work Programme voor 2016 heeft opgesteld, waarin ze voor de gehele EU de behoeften van ouders gaan onderzoeken, dan weet je: er is echt iets aan de hand.

Wat we gewend zijn is de focus op vrouwen en moeders. Jarenlang werden moeders aangespoord meer te werken. Waren er, met het komen en gaan van verschillende kabinetten, steeds wel weer nieuwe regels en wetten die vrouwen zouden kunnen aansporen richting de top of in ieder geval richting de arbeidsmarkt. Vrouwenquota, goedkopere kinderopvangregelingen, die weer werd teruggedraaid, meer kinderopvangcentra, die weer werden gesloten. Het mocht allemaal ook niet baten. En we debatteerden en debatteerden maar. En we wezen de schuldigen aan. Met tot gevolg een patstelling waarin iedereen het wel prima leek te vinden dat het leeuwendeel van de moeders maximaal drie dagen per week werkte. Zelf ben ik lang van de harde lijn geweest als het ging over de combinatie moederschap en carrière. Moeders gingen niet meer werken omdat ze gewoon niet wilden. Hun ambitieniveau is te laag. Dus wat je er ook aan sjort en trekt, het blijft een dood paard.

Daarom is het een verademing om te merken dat er nu eens niet alleen aan moeders wordt gesjord, maar gekeken wordt naar wat een gezin als geheel nodig heeft. Het is een open deur, maar het is nog niet gedaan. In het moderne gezin werken beide ouders. We lijken ervan doordrongen dat tijden veranderd zijn. Dat het niet raar is dat je als familie gehoord wil worden, wanneer je er niet uitkomt met de opvoeding en alle wensen en eisen die daarbij komen kijken. Er staat een nieuwe generatie ouders op de werkvloer die het al moeilijk genoeg krijgt met het bijeenhouden van hun gezin. We hebben door dat het begeleiden van die ouders belangrijk is. We hebben door wat de verwoestende effecten zijn van vechtscheidingen.

Maar waar is het beleid? In Nederland blijft het treurige vaderschapsverlof nog steeds steken op vijf dagen. Moeten verse moeders hun baby met 10 weken al naar de crèche brengen. Hoe fijn zou het zijn wanneer je als gezin twee maanden zou kunnen thuisblijven, of zelfs vier? Dat je allebei, weer volledig in balans en met een goed gevoel aan het werk kunt gaan? Ouderschap kost tijd, die uit de lengte of de breedte moet komen. Gelukkige ouders, gelukkige werknemers, gelukkige kinderen. En dat samen geeft gelukkige werk gevers.

Hulde voor Mark Zuckerberg en de andere Amerikaanse Techbedrijven, die dat inzien. Het wordt tijd dat het Nederlandse bedrijfsleven en politiek ook eens wakker wordt uit de droom van de vorige eeuw.