In jonge kinderogen is Piet vooral een fantasiefiguur, niet zwart

Foto ANP

Jonge kinderen associëren Zwarte Pieten eerder met clowns, fantasiefiguren dus, dan met mensen met een zwarte huidskleur. En: kinderen vinden Zwarte Piet sowieso geweldig. Dat zijn de belangrijkste resultaten van het allereerste, verkennende onderzoek naar de vraag hoe kinderen van 5 tot 7 jaar (Sint-‘gelovigen’ dus) Zwarte Piet zien. Judi Mesman, hoogleraar ‘diversiteit in opvoeding en ontwikkeling’ aan de Universiteit Leiden, voerde het begin november uit, vlak voor de landelijke intocht van Sinterklaas.

Er is in Nederland nog niet eerder onderzoek gedaan naar de manier waarop kinderen over mensen met verschillende huidskleuren leren denken, vertelt Mesman. „Dit onderzoek heeft natuurlijk een beetje grappige insteek, maar de vraag is serieus: hoe groeien kinderen in Nederland eigenlijk op als het gaat om mensen met een donkere huidskleur, vanaf welke leeftijd maken ze welk onderscheid? Daar weten we nog niets van!”

Dit onderzoek zegt dus niets over de invloed van Zwarte Piet op het wereldbeeld van oudere kinderen en de rol van deze figuur in de bredere Nederlandse cultuur.

Mesmans onderzoek is een eerste verkenning: de resultaten zijn nog niet in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd (dat zou zo snel ook niet kunnen). De steekproef – 201 kinderen van voornamelijk hoogopgeleide, witte ouders – is ook niet representatief voor heel Nederland. Van de ouders in het onderzoek vond 18 procent Zwarte Piet racistisch.

Mesman gaf de kinderen taakjes om vast te stellen waarmee ze Piet associëren. „Het was zeker geen overweldigende automatische reactie om op huidskleur in te delen. En er was een grote groep die naar heel andere dingen keek, zoals: ‘die hebben iets geels op hun trui’, of ‘die hebben hun jasje open’.”