NAM verslikt zich in oplossen bevingschades

Een op de vijf complexe aardbevingschades is nog altijd niet afgehandeld. Zeker zeven gedupeerden stappen naar de rechter.

Een Groningse schoorsteen wordt uit voorzorg vervangen voor een lichtgewicht exemplaar om te voorkomen dat de oude schoorsteen bij een aardbeving zal instorten.

Een nieuwe tegenvaller voor minister Kamp (Economische Zaken, VVD). Twintig procent van de complexe aardbevingsschades in Groningen is nu nog niet opgelost. In juni beloofde hij de Tweede Kamer om alle 195 vastgelopen schadegevallen voor het eind van dit jaar af te handelen.

Dat blijkt uit cijfers van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), het bedrijf dat het aardgas wint en ingewikkelde bevingschades zelf afhandelt. 155 schades zijn ‘vlot getrokken’. In 40 gevallen krijgen huiseigenaren voor het eind van het jaar een aanbod. In elk geval 7 gedupeerden stappen naar de rechter.

De ingewikkelde gevallen zijn „nog geen procent” van alle 55.000 schades sinds de beving bij Huizinge, benadrukt Frans Stokman namens ‘de taskforce complexe schades’ van de NAM. Ze kwamen aan het licht door meldingen van particulieren en na 18.000 inspecties in het bevingsgebied. Het gaat om ontwrichte huizen en schades aan gezichtsbepalende monumenten, boerderijen en schuren.

Alle schades worden afgehandeld in nauw overleg met de eigenaren. De oplossingen zijn „maatwerk”, vertelt Stokman, en variëren van schadeherstel en versterking tot koop of sloop gevolgd door nieuwbouw. Vijftien woningen en vier monumenten zijn van gedupeerden gekocht vanwege complexe schade. Bij 20 procent van de opgeloste schades kiezen bewoners voor sloop gevolgd door nieuwbouw, vaak een cataloguswoning.

Hoeveel het afhandelen van complexe schades NAM en staat tot nu toe heeft gekost, wil Stokman niet kwijt. Maar altijd, weet hij, is er „meer aan de hand dan aardbevingsschade alleen”. Sociale problemen, financiële problemen, huizen in gebrekkige bouwkundige staat. En altijd zijn daarbij meerdere partijen betrokken: behalve NAM ook huiseigenaren en gemeenten. „Dat leidt tot vertraging en maakt deze gevallen ingewikkeld.”

Stokman laat foto’s zien. Huizen gebouwd zonder fundering. Asbestdaken. Weggespoelde voegen. Een boerderij waar een boom doorheen is gegroeid. Een pand met een gat in het dak, ontdekt tijdens een NAM-inspectie. Onder druk van de gemeente is de bewoner nu verhuisd. Maar hoezo heeft de eigenaar zijn dak niet onderhouden? En had de brandweer of de gemeentelijke dienst bouw- en woningtoezicht niet eerder moeten ingrijpen?

Stokman: „Bij complexe schades stuit je ook op tekortkomingen van andere partijen. Bouw- en woningtoezicht staat in Nederland op een laag pitje. Voor de regio is het een opportunity dat de Nationaal Coördinator Groningen zich vanaf januari over de complexe gevallen ontfermt. Wij zijn als energiebedrijf niet opgewassen tegen zulke dilemma’s.”

De Nederlandse Aardolie Maatschappij beet de tanden stuk op de afhandeling van gasbevingschade. Sinds januari wikkelt het Centrum voor Veilig Wonen de meldingen af, op afstand van de NAM. Alleen ingewikkelde, vaak grotere schades deed de gaswinner nog zelf. Tot ergernis van de Groninger Bodem Beweging (GBB) en de Vereniging Eigen Huis.

Beide organisaties plaatsen al langer vraagtekens bij cijfers van de NAM. De GBB vindt de NAM „schimmig in totaaloverzichten”. De vereniging van huiseigenaren verwijt de aardgasproducent te „goochelen met getallen” en „de zaken mogelijk rooskleuriger voor te stellen dan ze zijn.” In oktober telde de vereniging na een peiling onder leden 226 vastgelopen complexe schades. Frans Stokman herkent zich niet in die beschuldigingen. „Ze hebben mij niets gevraagd.”