‘Een tomaat uit de kas is minder gezond dan een tomaat uit de tuin’

Dat zei topkok Alain Passard in NRC DeLUXE

De aanleiding

De Franse topkok Alain Passard, heeft „de oorlog verklaard” aan onnatuurlijk voedsel, zo vertelde hij zaterdag in een interview met NRC DeLUXE. Hij heeft het over groenten die grondloos worden geteeld in kassen, en groenten die het hele jaar door verkrijgbaar zijn, zoals bijvoorbeeld tomaten. Passard zegt dat die „rampzalig voor de gezondheid” zijn. Over tomaten die in de winter verkrijgbaar zijn, en dus gekweekt zijn in een kas en niet uit een tuin komen, zegt hij: „Die moeten wel ongezond zijn.”

Waar is het op gebaseerd?

Passard, die in zijn Parijse restaurant l’Arpège uitsluitend kookt met groenten uit eigen tuin (hij heeft er drie), noemt geen bron of onderzoek waarop hij zijn ideeën baseert. Hij heeft het over „pesticiden, insecticiden en chemicaliën” als boosdoeners, en redeneert: „Een tomaat in een tuin groeit vijf à zes maanden, terwijl hij in de kas al na vijftig dagen geplukt wordt. Dat kan niet goed zijn.”

En, klopt het?

Om te weten of Passards stelling klopt, moeten we eerst weten waarom een tomaat überhaupt gezond is voor mensen. „En daar is nooit wetenschappelijk onderzoek naar gedaan”, zegt Kees de Graaf, hoogleraar sensoriek en eetgedrag aan de Wageningen Universiteit. „In het algemeen kun je stellen dat groenten voor mensen gezond zijn, omdat ze veel vezels bevatten – goed voor de stoelgang – en weinig calorieën. Je wordt er dus niet snel te dik van”, zegt De Graaf. „Daarnaast bevatten tomaten allerlei bioactieve stoffen, zoals lycopeen, die mogelijk gezond zijn. Waar die tomaten ook groeien.” Maar voeding is emotie weet hij: „Een tomaat die maanden in de zon heeft liggen bakken in een Franse tuin, is natuurlijk een feest voor de verbeelding. Dat is heel anders bij een tomaat uit een kas in het Westland.”

Alle tomaten die in Nederland worden gekweekt komen uit een kas, meldt GroentenFruit Huis, de belangenorganisatie van de Nederlandse groente- en fruitsector. Vorig jaar werd er in Nederland 900 miljoen kilo tomaten geproduceerd (waarvan 90 procent bestemd voor export) op 1.780 hectaren. Op zo’n 2 procent van dat oppervlak werden biologische tomaten gekweekt. „Die planten staan met hun wortels in de aarde en mogen alleen behandeld worden met natuurlijke bestrijdingsmiddelen. Niet-biologische tomaten komen van planten die op steenwol groeien”, zegt Harm Jan Eikelenboom van The Greenery, een afzetorganisatie waarbij 650 groententelers zijn aangesloten.

Ook Wouter Verkerke, onderzoeker van glasgroenten en smaak aan de Wageningen Universiteit, meldt dat er nooit wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar de gezondheid van tomaten. Volgens hem is de kas een middel om tomaten veilig en schoon te produceren. „Bij tomatenteelt worden voornamelijk biologische bestrijdingsmiddelen gebruikt, dat wil zeggen beestjes die andere beestjes opeten, en zo min mogelijk of geen pesticiden. Ook bij niet-biologisch gekweekte tomaten.” Hij vindt juist dat Nederlandse tomatentelers prachtige tomaten ontwikkelen en goed werk doen voor de gezondheid van mensen. „Vijfentwintig jaar geleden kon je in de supermarkt kiezen uit ronde tomaten, vleestomaten en cherrytomaatjes. Er komen nu steeds meer soorten bij, en ze worden steeds lekkerder. Mensen eten over het algemeen steeds minder groenten, maar ze snacken wel steeds meer van die kleine, intens smakende tomaatjes. Dat groenten tegenwoordig als snack worden gegeten, is een enorme vooruitgang voor de gezondheid.”

Conclusie

Er is nog nooit wetenschappelijk onderzoek gedaan naar wat tomaten gezond maakt voor mensen. En dus kan ook niet worden bepaald of een tomaat uit een kas slechter of beter is dan een tomaat uit de tuin. We beoordelen de stelling daarom als ongefundeerd.