Schutters Californië leken van die doodnormale Amerikanen

Onduidelijkheid over motief van de zwaarbewapende aanslagplegers. Politie kijkt ook naar terreur. 

Bezorgde familieleden wachten bij een buurthuis op een familielid dat in de buurt was toen een echtpaar het vuur opende in een gehandicaptencentrum. Foto Jae C. Hong/AP

De VS zijn gisteren opgeschrikt door de 353e schietpartij met meer dan vier doden van dit jaar. Gemaskerd en gewapend met semi-automatische geweren en handwapens betrad het echtpaar Syed Rizwan Farook (28, man) en Tashfeen Malik (27, vrouw) woensdagochtend rond 11 uur lokale tijd een zaal in een gehandicaptencentrum in San Bernardino, Californië, en opende het vuur. Het personeel, collega’s van Farook, nam daar deel aan een vroege Kerstviering. Er vielen 14 doden en 17 gewonden. 

Vier paniekerige uren later werd de SUV waarin de twee gevlucht waren, getraceerd. Tijdens een vuurgevecht op straat, waarbij twintig agenten betrokken waren, werden de twee doodgeschoten. Een agent raakte hierbij gewond. Een derde man is gearresteerd, maar een woordvoerder van de politie zei dat er ‘redelijk zeker’ van te zijn dat alleen het echtpaar in het Inland Regional Center geschoten had.

Over het motief en de mate van voorbereiding van de schietpartij bestond vanochtend nog veel onduidelijkheid. Getuigen vertelden dat Farook het feest kwaad en abrupt had verlaten na een ruzie, waarna hij en zijn vrouw zwaar bewapend en in militaire kledij terugkeerden. Toch sprak de politie van ‘enige mate van planning’. De twee hadden ‘s ochtends hun baby van zes maanden oud bij een grootmoeder gebracht. Volgens sommige plaatselijke media zijn in het Inland Regional Center explosieven achtergelaten. In de SUV werden twee automatische wapens en nog twee andere wapens gevonden.

De lokale politie en de FBI weigerden woensdag te speculeren over motieven. Maar alleen al omdat er – hoogst zeldzaam - een vrouw bij de schietpartij betrokken was, sloot de FBI terrorisme niet uit. Eveneens atypisch is dat het stel op de vlucht sloeg: vaker plegen daders zelfmoord of laten zich ter plekke doodschieten door de politie.

David Bowdich, onderdirecteur van de FBI, zei gisteravond: „Ik weet dat een van de vragen die zullen rijzen is ‘gaat het om terrorisme?’, en we weten dat nog niet zeker. Het is een mogelijkheid, maar we weten het nog niet en die kant willen we nog niet op.”

Farooks vader omschreef hem tegen journalisten als een devoot moslim, een Amerikaan die in San Bernardino woonde. Volgens lokale media is hij in de VS geboren. Twee jaar geleden reisde hij naar Saoedi-Arabië om zijn bruid te halen. Haar nationaliteit was vanochtend nog niet duidelijk. Het stel „leek de Amerikaanse droom te leven”, zei Patrick Baccari, een naaste collega van Farook, tegen The Guardian.

Obama: dit moet zeldzaam worden

De Raad voor Amerikaans-islamitische verhoudingen hield woensdag meteen een persconferentie om het bloedbad te veroordelen. Ook riepen zegslieden op om de islam en moslims niet in verband te brengen met het geweld. De zwager van Farook was ‘in shock’, zei hij, terwijl de stad met 200 duizend inwoners de hele avond in een staat van ‘hoog alarm’ verkeerde.

Sinds de schietpartij in 2012 in Sandy Hook, waarbij twintig schoolkinderen en zes volwassenen werden gedood, zijn er niet meer zo veel slachtoffers gevallen bij één aanval in de VS. Vorige week stierven drie mensen in een gezondheidscentrum voor vrouwen in Colorado Springs toen een man het vuur opende, vorige maand vielen negen doden bij een schietpartij op een universiteit in Oregon. In juni schoot een white supremacist negen Afro-Amerikanen dood in een kerk in Charleston.

De toestand in San Bernardino was nog onduidelijk toen president Obama zich op tv uitsprak over de noodzaak van scherpere wapencontroles. Alleen daardoor kunnen grote schietpartijen als gisteren „zeldzaam in plaats van normaal” worden, zei Obama. „We moeten nooit denken dat dit iets is dat gewoon gebeurt, want het gebeurt niet met deze regelmaat in andere landen.”