Dit zijn de volgende Nederlandse unicorns

Beeld NRCQ

Nog maar één Nederlandse startup - de online betaaldienst Adyen - hoort bij de 110 jonge techbedrijven die er écht toe doen: de exclusieve club van ‘unicorns’. Dat zijn bedrijven die meer waard zijn dan een miljard dollar nog voordat ze naar de beurs gaan, of op een andere manier verkocht worden.

Welke Nederlands bedrijf komt als volgende bij de club? We stelden een lijst samen van de vijf hoogst gewaardeerde Nederlandse startups na Adyen. Daarvoor maakten we gebruik van de data en expertise van onderzoeksbureau Pitchbook, dat wereldwijd investeringen van boven de 10.000 dollar bijhoudt en techblog StartupJuncture, dat Nederlandse startupdeals volgt.

Wat opvalt is dat niet de bekendste startups de lijst aanvoeren. Over Catawiki, Elastic en Shapeways - de nummers een, twee en vier - berichten de media niet vaak, terwijl medialievelingen als Blendle en WeTransfer de lijst niet haalden.

1. Catawiki

Waardering: richting 1 miljard dollar (940 miljoen euro)
Totaal opgehaald bedrag: 85 miljoen euro

Oprichters René Schoenmakers en Marco Jansen bouwden Catawiki in 2008 om hun eigen stripboekenverzameling te beheren en uit te breiden. Twee investeringsrondes later is het online veilinghuis uit Assen het snelt groeiende techbedrijf van Nederland. De meest uiteenlopende verzamelobjecten worden er aangeboden: van antiek, oldtimers en postzegels tot een originele haar van Napoleon (die 2.500 euro opbracht) en het allereerste Kuifje-album uit 1930 (30.000 euro). Catawiki is actief in de meeste West-Europese landen en maakt plannen om uit te breiden naar China. Wat Catawiki onderscheidt van andere online marktplaatsen zijn de 120 (parttime) veilingmeesters die objecten selecteren en keuren.

De omzet nam in vier jaar met maar liefst 45080 procent toe en het bedrijf maakt al sinds 2013 winst. Zet die groei door, dan is Catawiki volgend jaar de tweede Nederlandse startup die de exclusieve unicornstatus bereikt, meldt StartupJuncture.

Beeld: Studio NRC

Beeld: Studio NRC

2. Elastic

Waardering: 500 miljoen euro
Totaal opgehaald bedrag: 104 miljoen euro

Maar weinig grote techbedrijven maken géén gebruik van de zoeksoftware van de Amsterdamse startup Elastic. Facebook, Netflix, Microsoft en Uber: allemaal draaien ze Elastic-software onder de kap om op een snelle manier te kunnen grasduinen door hun gegevens. Big-data-analyse is hot in Sillicon Valley, geen wonder dat juist daar de meeste financiers van Elastic zijn gevestigd. Ondanks de successen komt het bedrijf zelden in de media, interviews worden meestal afgehouden.

Het slimme verdienmodel: de software (inmiddels meer dan 40 miljoen keer gedownload) is gratis en open voor iedereen om aan te knutselen. Zo wist Elastic snel een groot marktaandeel te bemachtigen en wordt de software continu verbeterd door de ‘community’. Op de kantoren in Amsterdam, Palo Alto, Hong Kong, Londen en Berlijn werken de mensen die het beste weten hoe de software werkt; voor die expertise en op maat gesneden toepassingen betalen klanten graag.

Foto: Elastic

Foto: Elastic

3. Takeaway.com

Waardering: 300 - 500 miljoen
Totaal opgehaald bedrag: 87 miljoen euro

Het Utrechtse Thuisbezorgd.nl werd in 2000 opgericht als studentenbedrijfje. Nu is Takeaway.com, zoals het bedrijf inmiddels is herdoopt, een van de grootste etenbestelsites van Europa. Met een investering van 74 miljoen euro kocht het bedrijf in 2014 zijn Duitse concurtrent Lieferando.de, waarmee het de op één-na-grootste etenbestelsite van Duitsland werd.

In tien Europese landen verwerkt Takeaway.com maandelijks zo’n 1,7 miljoen bestellingen. Per bestelling van gemiddeld 20 euro, krijgt Takeaway.com een commissie van 10 procent. Volgens oprichter Jitse Groen groeit zijn bedrijf jaarlijks met zo’n 50 procent.

Foto: Takeaway.com

Foto: Takeaway.com

4. Shapeways

Waardering: 300 miljoen euro
Totaal opgehaald: 74 miljoen euro

Shapeways is een online marktplaats voor 3D-geprinte objecten. Je kunt er je eigen ontwerpen uitprinten en thuis laten afleveren of objecten van andere ontwerpers bestellen. Handig voor creatievelingen die hun prototypes of maquettes goedkoop willen printen. Maar ook consumenten kunnen er terecht voor een uniek smartphonehoesje of 3D-geprinte sieraden. De internationale marktplaats verscheept elke maand 120.000 objecten en telt dertigduizend ‘winkels’.

Het bedrijf is een spin-off van Philips en heeft kantoren in Eindhoven en New York. Ook een leuke tool van Shapeways: de 3D-selfie (zie foto). Met een iPad een vriend inscannen, waarna Shapeways een 3D-poppetje van hem of haar fabriceert.

Foto: NRC

3-D selfies van NRC-redacteuren, gemaakt met software en printers van Shapeways. Foto: NRC

5. Travelbird

Waardering: 150-300 miljoen euro
Totaal opgehaald: 31,6 miljoen euro

De opzet van reissite Travelbird is kinderlijk eenvoudig: elke dag staan er zes pakketreizen op met korting. Dat blijkt een gat in de markt. In vijf jaar tijd groeide Travelbird uit tot een bedrijf met 670 werknemers en een omzet van 95 miljoen euro. De site slaat volgens de oprichters zo aan omdat de voorafgemaakte selectie keuzestress wegneemt. Voor wie geen zin heeft in eindeloos zoeken naar de beste deals, is Travelbird een uitkomst.

Het Amsterdamse bedrijf is in 17 landen actief, zo’n 15.000 mensen boeken per dag een reis via de site. De belangrijkste investeerder tot nu toe is de Duitse internetgigant Rocket Internet (bekend van Zalando en HelloFresh), dat een aandeel van 25 procent in het bedrijf bezit.

Foto ANP

Foto ANP