De echte reden waarom Facebook-oprichter miljarden weggeeft

De nieuwe rijken die miljarden schenken aan goede doelen zijn anti-overheid en pro-technologie.

Foto EPA

Facebook-oprichter Mark Zuckerberg en zijn vrouw Priscilla Chan zullen gedurende hun leven 99 procent van hun aandelenvermogen aan goede doelen schenken. Dat maakten ze vannacht bekend op hun eigen sociale netwerk. De aandelen zijn nu ongeveer 45 miljard dollar (ruim 42 miljard euro) waard, en dat maakt Zuckerberg in één klap een van de grootste filantropen ter wereld.

Waar zou jij je 45 miljard dollar (42,5 miljard euro, als je die had) aan schenken? Mail naar opinie@nrc.nl, maximaal 100 woorden. De beste reacties verschijnen op nrc.nl en in NRC.

Het Chan Zuckerberg Initiative, moet zich onder meer gaan richten op gelijkheid in de wereld, het verbeteren van onderwijs en onderzoek naar medicijnen, zeggen ze.

 

De timing is opmerkelijk: maandag maakte een groep vermogende technologieondernemers, onder wie Jeff Bezos van Amazon, Ratan Tata van Tata Steel, Jack Ma van Alibaba en Zuckerberg zelf, al bekend dat ze met hun miljarden schone energie willen stimuleren. Daartoe richtten ze de Breakthrough Energy Coalition op.

Wat verklaart die plotse liefdadigheid?

Rotsvast geloof

Zuckerberg zegt in zijn bericht dat het vooral is ingegeven door de geboorte van zijn dochter. Maar wie de brief nauwkeurig leest, ziet twee andere belangrijke motieven. Kritiek op overheden: „Nu richten we onze collectieve middelen niet altijd op de grootste kansen en problemen”. En een rotsvast geloof in technologie als middel om alle problemen op te lossen. „We móeten technologieën bouwen om verandering te creëren”.

Filantropie en de afkeer van de overheid zijn al langer ingebakken bij Amerikaanse ondernemers. Silicon Valley is een libertair bolwerk. „De Amerikaanse regering is een bedreiging voor het internet”, zei Zuckerberg in 2014, na het NSA-spionageschandaal.

High-tech-kolonie

Zuckerberg zit in een omgeving waar velen dezelfde ideologie huldigen. Een van de eerste investeerders in Facebook, Peter Thiel, is de afgelopen jaren bezig met een kruistocht tegen overheidsbemoeienis. Hij is zelfs serieus bezig met het oprichten van een drijvende high-tech-kolonie buiten de Amerikaanse territoriale wateren. Die moet compleet verstoken zijn van belastingen en staatsinmenging. Ook is er in Silicon Valley een groeiende politieke beweging om zich af te scheiden van de ‘bemoeizuchtige en geldverslindende’ staat Californië.

Niet voor niets zijn juist de technologiebedrijven uit Silicon Valley grootmeesters in het optuigen van belastingconstructies om zo min mogelijk af te dragen. De morele verantwoording daarvan vinden ze in hun afkeer van de inefficiënte overheid.

Ook uit het verbond van miljardairs voor schone energie spreekt zware kritiek op staten. Bij de bekendmaking van dat initiatief zei Zuckerberg:

Het huidige systeem moedigt niet het soort vernieuwing aan dat ons sneller naar een duurzame energievoorziening brengt.

Overheden falen al decennia in het formuleren van een oplossing, dus doen de miljardairs het zelf maar.

De manier om tot die oplossing te komen is, volgens hen, zonder enige twijfel technologische vernieuwing. Vrijwel zonder uitzondering hebben de miljardairs hun vermogen vergaard in de tech-industrie. Dat maakt sterk de indruk van preken voor eigen parochie. Ook achter Zuckerbergs andere liefdadigheidsinstelling Internet.org, die internet naar de allerarmsten wil brengen, steekt helder eigenbelang: allemaal potentiële nieuwe Facebook-gebruikers. Al is dat niet het hele verhaal.

De grote technologiebedrijven hebben sowieso de laatste jaren een gewoonte gemaakt van het uitdragen van enorme utopische ambities. Tesla wil een duurzame toekomst voor de mensheid, Google wil alle informatie van de wereld toegankelijk en doorzoekbaar maken. Sommige technologiebedrijven nemen het woord ‘onsterfelijkheid’ al in de mond.

Grotesk misschien. Maar als de staat die doelen niet bereikt, moeten miljardairs het zelf doen, vinden zij.