VVD geeft Asscher wel/geen onvoldoende

De marges zijn smal voor vicepremier Asscher. Hij doet niet genoeg om banen te creëren, vindt de VVD.

Staatssecretaris Klijnsma (PvdA, links) en minister Asscher (PvdA) dinsdagavond tijdens het begrotingsdebat Sociale Zaken in de Tweede Kamer. Foto ANP / Bart Maat

De VVD en vicepremier Lodewijk Asscher van de PvdA. Het was geen harmonieuze, liefdevolle combinatie, de afgelopen dagen.  

Vorige week al zei Tweede Kamerlid Anne Mulder (VVD) dat hij vond dat de minister van Sociale Zaken geen „prestigeproject” moet maken van zijn Wet werk en zekerheid. Die wet ging afgelopen zomer in en moet flexibele werknemers sneller aan vast werk helpen, alleen lukt dat volgens de VVD niet goed genoeg. Maandag gaf Mulder Asscher een onvoldoende, in De Telegraaf. En wanneer een coalitiepartij dat zegt, neemt het Binnenhof dat serieuzer dan wanneer alleen oppositiepartijen het roepen. 

Gisteravond mocht de VVD’er die onvoldoende uitleggen in de Tweede Kamer, die deze week debatteert over de begroting van het ministerie van Sociale Zaken voor 2016. Vandaag geeft Asscher antwoord op de vragen uit het debat. 

Alleen kwam Anne Mulder er niet goed uit. Na een lading vragen van de oppositie zei hij dat zijn slechte cijfer een tussenrapport was, geen eindrapport. Uiteindelijk vond hij Asscher zelfs „een goede minister”. Alleen zijn beleid moet beter. Woordvoerder Roos Vermeij van Asschers PvdA verzuchtte: „Als u dat nou erbij had gezegd in de krant, had ons dat een hoop telefoontjes en gedoe gescheeld.”

Smalle marges

De marges op Asschers terrein zijn binnen de coalitie nog maar smal. VVD en PvdA komen er niet meer uit. De VVD stelde gisteren – opnieuw, het is geen nieuw plan – voor om collectieve arbeidsovereenkomsten niet meer algemeen verbindend te verklaren. Bedrijven kunnen dan volgens de liberalen flexibeler contracten afsluiten met werknemers en zullen dus sneller mensen in dienst nemen.

Bij Sociale Zaken gaat het er vooral om: hoe verloopt de uitvoering? Bekijk hieronder welke doelen uit het regeerakkoord bereikt zijn en welke nog niet.

 

Ministerie van Sociale Zaken

Regeerakkoord grotendeels uitgevoerd
 
Inkomsten/Uitgaven
 
 
1.7 miljard
31.7 miljard
Bereikte doelen Dit moet er nog gebeuren
Wet werk en zekerheid over ontslag en flexwerk. Kostendelersnorm voor AOW’ers.
Wet aanpak schijnconstructies tegen uitbuiting en onderbetaling.  
Participatiewet voor bijstand (inclusief strengere regels) en werk voor gehandicapten.  
Quotumwet om werkgevers te verplichten gehandicapten in dienst te nemen (deze wet is er, maar geldt pas onder voorwaarden die er nu nog niet zijn).  
Aanpassing ‘Witteveenkader’ waarin is geregeld hoeveel werknemers belastingvrij mogen sparen voor hun pensioen.  
Kostendelersnorm voor mensen in de bijstand: wie samenwoont met anderen, krijgt een verlaging.  

Maar Roos Vermeij (PvdA) vroeg fijntjes of Anne Mulder de recentste cao’s had gelezen, en of het hem niet meeviel met de ruimte voor flexibele afspraken daarin. De kans dat hier iets in verandert, is dus nogal klein. 

Het CDA kwam met een eigen plan om „de impasse te doorbreken” en het verschil tussen zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) en werknemers in dienst te verkleinen. De arbeidsmarkt is uit het lood geslagen, constateerde Pieter Heerma (CDA). Werkgevers, vooral die in het midden- en kleinbedrijf, hebben wel werk, maar durven geen mensen in dienst te nemen, onder meer omdat ze bij ziekte nu twee jaar loon moeten doorbetalen. En werknemers die geen baan kunnen vinden, zoeken het dan maar in een zzp-constructie. Maar dan lopen zij juist het risico dat ze bij ziekte niet krijgen uitbetaald.

Idee van het CDA is nu om een basisverzekering in te stellen voor alle werkenden, voor werknemers in loondienst, zzp’ers en flexkrachten. Uit die verzekering wordt de werknemer twee jaar lang doorbetaald bij ziekte. Behalve de eerste acht weken, die zijn nog voor de kosten van de werkgever.

Sympathiek idee, vond de PvdA. Maar het valt voorlopig in de categorie ‘onderwerpen van gesprek bij een eventuele volgende kabinetsformatie’. Want de coalitie probeerde eerder ook om afspraken te maken over het doorbetalen van loon bij ziekte, maar kwam er niet uit. De VVD vindt, samen met de werkgevers, zo’n collectieve verzekering geen goed idee. Het zou leiden tot een hoger ziekteverzuim.

Voetbaltrainers

Over de Wet werk en zekerheid leek de Kamer nog het meest eensgezind – op de PvdA na. In seizoensgevoelige sectoren werkt die wet niet, stelden VVD, CDA en D66 vast. In de sport, waar voetbaltrainers negen maanden werken en dan drie maanden niet, is de wet onhandig. Hetzelfde probleem heeft onder meer ook de de recreatiesector, waar ook pieken in het werk zitten. Dat kan de bedoeling niet zijn geweest van de wet, die regelt dat werknemers sneller een vast contract moeten kunnen krijgen.

Hier zal Asscher vandaag tegenin brengen dat hij juist bewust de vrijheid heeft vastgelegd om werkgevers en werknemers onderling afspraken te laten maken. Dat lukt in sommige sectoren wel, in andere dus niet. En, zal hij vast in herinnering brengen: het overgrote deel van de Kamer stemde met de wet in, VVD, maar ook D66 en CDA. Voor aanpassing van de wet zal Asscher het te vroeg vinden De nieuwe regels gelden pas een half jaar. Maar dat het beeld overblijft van een minister die te weinig voor werkgelegenheid doet, zal hem ook niet aanstaan. Zijn daadkracht moet komen uit de details en kleine toezeggingen waarover VVD en PvdA het wel eens zijn.