‘Een vrolijke foto maken is moeilijk’

modefotograaf, is in veel het tegenovergestelde van de Amsterdamse fotograaf Ed van der Elsken.

Van der Elsken fotografeerde wat hij zag, Testino creëert wat hij wil zien. Hun werk wordt samen in Amsterdam tentoongesteld .

Mario Testino in galerie Annet Gelink in Amsterdam: „ Ik treed op voor de mensen die ik fotografeer. Ik houd van dansen, van zingen.” Foto Andreas Terlaak

De foto’s van Ed van der Elsken zie je het eerst. Vrijende stellen, Hells Angels, straatfoto’s. Daaromheen hangt in galerie Annet Gelink in Amsterdam, veel kleiner afgedrukt, werk van Mario Testino, een van de beroemdste mode- en portretfotografen ter wereld. Niet de glamourfoto’s die bekend zijn uit Vogue en Vanity Fair, maar een bij de foto’s van Van der Elsken passende selectie uit de „miljoenen” snapshots die hij in de loop der jaren heeft gemaakt. „Experimenten, schetsen, die toch een eigen stijl hebben”, aldus Testino. Van modellen die zich omkleden of liggen te wachten, een vrijend stel in een park, gespierde Brazilianen, een sportbroekje met duidelijk afgetekende inhoud.

Testino is een groot fan van ‘Ed’, zoals hij Van der Elsken noemt. In zijn eigen museum in zijn geboorteplaats Lima wijdde hij onlangs een tentoonstelling aan de in 1990 overleden Nederlandse fotograaf. Ter gelegenheid van de opening van de expositie bij Annet Gelink is Testino (61) – een charmante, licht gebruinde man in een keurig gewatteerd jasje van Burberry – samen met vijf van zijn medewerkers even in Amsterdam, een stad die hij in de jaren negentig vaak bezocht vanwege „de vrijheid en de tolerantie”.

Hoe kwam u in contact met het werk van Ed van der Elsken?

„In Parijs zag ik ooit zijn boek over Saint Germain. Toen ik vaak in Amsterdam was, leerde ik zijn kleurenfoto’s kennen en begon ik die te kopen. De manier waarop hij werkte was destijds nieuw voor mij. Bij modefotografie moet je zelf creëren wat je fotografeert. Er is een meisje dat wordt opgemaakt, aangekleed, compleet veranderd. Je zet haar in een omgeving, zorgt voor goede belichting. Ed construeerde niets, hij legde vast wat hij zag. Sinds Instagram neemt iedereen de hele tijd maar foto’s, foto’s, foto’s. Iemand zei laatst tegen mij: ‘Als jij foto’s maakt voor Instagram, druk je nooit zomaar af. Al je ervaring en kennis zit erin.’ Ed was ook zo. Hij hoefde niets te perfectioneren. Wat hij zag had al een compositie, kleur, beweging.”

Heeft zijn werk u beïnvloed?

„Ik ben niet iemand die goed kan kopiëren, daarvoor is de manier waarop ik kijk te persoonlijk. Maar alles wat je ziet, blijft in je onderbewuste hangen. Hij was ook geïnteresseerd in dingen die anders waren, in seksualiteit. Dat herken ik. Ik kom uit een heel conservatieve maatschappij, maar mijn nieuwsgierigheid heeft me overal gebracht. Ik wilde mensen naakt zien, elk aspect van het leven meemaken.”

In uw foto’s lijkt de zon altijd te schijnen, iedereen is sexy en blij.

„Ik houd van positieve energie. Zo ben ik met alles. Ik wil niet naar een deprimerende film vol geweld, ik wil een vrolijke film zien.

„Maar het is niet gemakkelijk vrolijke beelden te maken. Gloom is easy, je hoeft er niks voor te doen. Een model iets actiefs te laten doen, kost inspanning. Het allermoeilijkste is iemand te laten glimlachen – het wordt snel suf.”

Een paar maanden voor de dood van prinses Diana maakte u van haar een portretserie voor Vanity Fair; nooit eerder was zij zo ontspannen vastgelegd.

„Ik was nerveus, zij was nerveus, maar ik maakte haar aan het lachen door de catwalkloopjes van topmodellen na te doen. Doordat ze ontspannen was, zagen mensen voor het eerst wie zij werkelijk was. Als je zonnig bent, dring je door tot mensen. Als je somber of kil bent, kom je niet binnen.”

Doet u vaker zoiets tijdens een shoot?

„Altijd. Een model dat naar de studio komt geeft jou aanvankelijk wat ze iedereen geeft. Maar zo’n foto is van haar, niet van jou, omdat je haar alleen maar vastlegt. Je moet zorgen dat je iets krijgt wat niemand anders krijgt. Daarom treed ik op voor de mensen die ik fotografeer. Ik houd van dansen, van zingen. Soms zegt een celebrity: ‘Mario, ík ben hier de ster.’”

U fotografeert eigenlijk alleen maar mooie mensen. Hoe belangrijk is schoonheid voor u?

„Heel belangrijk. Dat is het enige wat ik zou willen veranderen aan mezelf. Ik besef dat er andere geweldige dingen bestaan die me daardoor ontgaan. Maar ja, je kunt niet alles zijn.”