De Syriërs vervelen zich dood. Nu gaan ze schoffelen en zingen

Op een brainstormavond in de kantine van de Bussumse voetbalclub SDO bekijken Bussumers en Syriërs hoe ze samen activiteiten kunnen organiseren. 

Bussumer locals ontmoeten vluchtelingen uit =azc Crailo. Syrisch koken, eten, charity. Wie doet mee? Foto Olivier Middendorp

Ali Al Kehsle, 21 jaar, mist het zwemmen. Hij sprong graag in de Eufraat, de stroming gaf een kick. Hasan Sawaghi, 18, speelde gitaar en piano. En Thamin Dahdal (16) drumde, thuis in Syrië.

Nu wonen ze in de noodopvang in Crailo en vervelen ze zich. Ze vinden het er net een gevangenis, met die bezoekuren. Hun dagen bestaan uit eten, praten, en hier en daar een taallesje Nederlands vol ruis – het Engels van de jongens is zwak, het Arabisch van de vrijwillige docenten non-existent. Alleen Thamin, de jongste, gaat sinds kort naar school. Ook zijn avonden verdwijnen zonder reuring.

Deze avond is anders. De jongens zijn niet in Crailo, maar in de kantine van de Bussumse voetbalclub SDO. Ze zijn hier – en dertig Crailo-bewoners met hen – om voetbal te kijken. Barcelona-AS Roma, Champions League. Maar er zijn ook Bussumers hier. Locals. Die willen de vluchtelingen ontmoeten, kijken of ze samen activiteiten kunnen opzetten.

Zwemclubje

De avond is een initiatief van de plaatselijke ondernemer Jochum Jarigsma. Hij pakt de microfoon en neemt het woord in het Engels – een Syrische met taalknobbel vertaalt. Commissies vormen, dat is het idee vanavond, zegt Jarigsma. Zwemclubje, leesclubje, fietsgezelschap. Alles kan. Locals en vluchtelingen door elkaar. Wees niet verlegen, kom naar voren, pak die microfoon, deel je idee.

 

Meteen staat daar Jos Rietra, een olieconsultant die zijn dagen nu vooral slijt als vrijwilliger op Crailo. Een kerstmarkt wil hij organiseren. Syrisch koken, eten, charity. Wie doet mee? Een paar vingers gaan de lucht in. Harry Welch, organisatieadviseur – en vrijwilliger op Crailo – pakt de microfoon over. Hij zoekt mensen voor onderhoud in het Goois Natuurreservaat. Muziekdocent Judith Kamerman wil samen liedjes zingen, dan leer je sneller Nederlands. De tweeling Evelyn en Ellen, van de organisatie Twinburgering, nodigen de vluchtelingen uit om op donderdagmiddag naar de Bussumse bieb te komen. Maken zij hen wegwijs.

Verlegen

Tegen dit Bussumse enthousiasme steken de Syriërs – vooral jonge mannen – passief af. Af en toe gaat er een vinger de lucht in. Maar ze blijven op hun stoel zitten, niemand van hen pakt de microfoon.

Lees ook:  Asielzoekers treden op in realitysoap Utopia

De passiviteit verbaast Jochum Jarigsma niet, zegt hij desgevraagd. „Iedereen is verlegen voor een zaal mensen.” Veel Nederlanders ook. Syriërs al helemaal.

„Zit een beetje in de cultuur.” 

Mohammad Abu Hajeer, 22 jaar geleden uit Koeweit in Bussum beland: „Ik ken het Midden-Oosten. Men durft minder, de meesten zijn teruggetrokken.”

En als men al niet teruggetrokken was, zegt Jos Rietra, dan word je het wel na vijf jaar oorlog. „Het is Berlijn 1945 daar in Syrië.” En nu, na een „dolle reis” door Europa, de lege, Crailose dagen.

 

Hele dagen op bed

Rietra kent Crailo inmiddels op zijn duimpje, en schat dat er van de honderd voornamelijk Syrische vluchtelingen „zes à acht” hele dagen op bed liggen, de gordijnen dicht. En dan is er „nog een man of tien, vijftien” die niets anders doet dan praten en roken. Die staan stijf van de stress.

„Als Jack Nicholson in One Flew Over the Cuckoo’s Nest.”

De Syrische vrouwen komen sowieso minder van hun kamer af.

Zo bezien is de opkomst hier – dertig Syriërs buiten Crailo op de guurste herfstdag tot dusver – geen slechte score. Goed, het zijn alleen jonge mannen, merkt ook de Bussumse Mohammad op, maar dit is dan ook een voetbalavond.

Lees ook: ze moeten ook gewoon Nederlandse pot leren eten

Ze kwamen niet zelf met een initiatief, maar de vingers gingen wel omhoog: het Goois Natuurreservaat krijgt hulp van twee Syrische schoffelaars. Acht Syriërs willen meebouwen aan een Bussums ijsbaantje. Een Syrische jongen, atletische bouw, staat op en zegt dat hij zijn voetbalvaardigheid wil bijhouden. Elke ochtend welkom op de club, zegt de man achter de bar. Hasan, Ali en Thamin helpen mee aan de kerstmarkt, en gaan Nederlands zingen.

Harry Welch fietst het drietal terug naar Crailo. „Ik had ze nog nooit zo enthousiast gezien”, zegt hij een dag later.