Canada is terug, en wil wat doen aan klimaatverandering

Klimaattop Parijs Canada is niet meer de ‘fossiel van de dag’. Dankzij de nieuwe politieke wind die er waait.

De Franse president Hollande met andere staats- en regeringsleiders, gisteren bij het maken van de groepsfoto op de klimaattop in Parijs.

Canada is terug. De nieuwe liberale regering van Justin Trudeau wordt niet moe het te herhalen. Met deze woorden sloot de premier zelf gisteren zijn toespraak af op de klimaattop in Parijs. Canada wil een constructieve rol spelen om een ambitieus klimaatakkoord te sluiten, zei Trudeau onder luid applaus.

Daarmee lijkt de tijd voorbij dat de Canadese regering op klimaattoppen door milieugroepen werd uitgeroepen tot ‘de fossiel van de dag’. Sinds de conservatieve Stephen Harper bijna een maand geleden is vertrokken, is alles anders. We hebben de plicht om „onze kinderen een leefbare planeet na te laten”, vindt Trudeau. Volgens hem leeft bij de Canadezen „een sterk verlangen” om iets te doen aan klimaatverandering.

Wat precies, is nog de vraag. Trudeau deed geen nieuw voorstel om de CO2-uitstoot van zijn land verder te reduceren dan wat zijn voorganger heeft beloofd – en dat stelt weinig voor. Bovendien is ook hij een voorstander van de pijpleiding die teerolie uit Alberta, een van de meest smerige oliesoorten, naar de Amerikaanse oostkust moet brengen.

Daarmee behoort Canada nog steeds tot de landen met de zwakste beloftes. Maar de premier heeft wel toegezegd dat hij binnen drie maanden met de gouverneurs van alle deelstaten om de tafel gaat om een serieus klimaatbeleid uit te stippelen. En om alvast zijn goede wil te tonen beloofde Trudeau vorige week 2,65 miljard Canadese dollar (ongeveer 1,9 miljard euro) bij te dragen aan een klimaatfonds voor ontwikkelingslanden. De ommezwaai van Canada laat goed zien hoe onvoorspelbaar klimaattoppen zijn.

Elk land heeft een stem

Met alle landen moet rekening worden gehouden. Want binnen de spelregels van de Verenigde Naties heeft elk land één stem. En voor een klimaatverdrag is consensus nodig. Sommige landen staan bekend om hun recalcitrante houding. Saoedi-Arabië bijvoorbeeld, ziet zichzelf nog steeds als een ontwikkelingsland en vindt dat het getroffen wordt door klimaatbeleid (in de vorm van duurdere olie) en wil daarvoor gecompenseerd worden.

De echte verandering van de laatste jaren, bleek ook gisteren weer, is de houding van de VS en China. President Obama en president Xi hebben opnieuw gezegd dat zij grote ambities hebben en de bereidheid om daarbij de leiding te nemen. Tot een paar jaar geleden was dat ondenkbaar. Maar het kan ook zo weer anders worden als de volgende president een visie heeft die vergelijkbaar is met die van George W. Bush, die in 2001 als een van zijn eerste besluiten het vorige klimaatverdrag naar de prullenbak verwees.

Op de eerste dag van de klimaattop werden meteen al twee ‘fossielen van de dag’ uitgereikt. Nieuw-Zeeland kreeg de prijs omdat premier John Key beweerde werk te maken van het afschaffen van subsidie voor vervuilende energie – terwijl volgens milieuclubs het tegenovergestelde het geval is. En België werd bekroond omdat het land zo’n bestuurlijke chaos kent, dat klimaatbeleid niet van de grond zou komen. En omdat de minister van Milieu dit weekeinde de trein naar Parijs miste omdat ze te druk was met het onderhandelen over de heropening van afgeschreven kerncentrales.