RVD erkent: dat Rutte eerder over ‘oorlog’ sprak is niet terug te vinden

Uitspraak premier leidde in dagen na aanslagen Parijs tot kritiek bij andere politici, die over “te gemakkelijke oorlogstaal” spraken.

Rutte tijdens het afleggen van een verklaring op de dag na de aanslagen in Parijs. Foto ANP / Bart Maat

Het viel op en werd opgevat als een escalatie: een dag na de aanslagen in Parijs sprak premier Mark Rutte over „oorlog met IS”. Hij was de enige Europese leider die in dezelfde termen sprak als president Hollande van Frankrijk.

Ruttes woordkeuze viel niet goed. In de Kamer waarschuwde Jesse Klaver (GroenLinks) voor „te gemakkelijke oorlogstaal” en vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) zei zelf liever „zuinig” te zijn met het „in de mond nemen van het woord oorlog”.

Maar Rutte (VVD) meende dat hij alleen maar „letterlijk herhaald” had wat hij eerder al had gezegd. Echt? De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) kwam tegenover de NOS met een e-mail als bewijs. Daarin stond het bedoelde citaat van Rutte: „Ja, ISIS is de vijand en daarmee zijn we dan ook in oorlog.” NOS-journalist Xander van der Wulp twitterde dat citaat uit de e-mail meteen.

De uitspraken van Rutte over ‘oorlog’ een dag na de aanslagen in Parijs:

Maar die uitspraak, die Rutte op vrijdag 4 september zou hebben gedaan op zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad, is onvindbaar. Oplettende volgers van Van der Wulp op Twitter wezen er direct op dat de quote niet terug te vinden is in het verslag van Ruttes persconferentie van 4 september.

De RVD spreekt intussen van een „misverstand”. Website De Correspondent vroeg zich dinsdag af of de RVD het citaat soms had „gefabriceerd”. Omdat Rutte natuurlijk wél gelijk moest hebben?

Hoe zit het echt? Van der Wulp zegt nu dat de RVD dezelfde dag al aan de NOS had laten weten dat het een misverstand was, zoals het NOS Journaal ook die avond meldde.

Twitter avatar XandervdWulp Xander van der Wulp Correctie: Rutte sprak wél eerder over oorlog tegen IS. Op 4 september nav overgelopen Nederlandse militair: https://t.co/VHMy77SOBN

RVD-directeur Stephan Schrover, die dag woordvoerder van Rutte, noemt de „hectiek” van de zaterdag na de aanslagen als verklaring. De redactiedienst van de RVD had op zijn verzoek „een soort knipselkrantje” gemaakt van eerdere opmerkingen en citaten over de strijd met IS. „Mijn veronderstelling was dat de premier dit had gezegd”, zegt Schrover. Waar de redactiedienst het vandaan heeft gehaald? De RVD weet het niet. Of de dienst niet wat nauwkeuriger moet zijn met zo’n gevoelig onderwerp als oorlog? Schrover: „Waar mensen werken, worden fouten gemaakt.”