PvdA en VVD botsen met ministers over cultuur 

VVD en PvdA dwingen het kabinet cultuurgeld terug te halen van de gemeenten en anders te besteden.

Het festival Oerol op Terschelling. Foto Catrinus van der Veen/ANP

Onbehoorlijk bestuur of niet? Het voorstel van regeringspartijen VVD en PvdA om 13,5 miljoen euro bij gemeenten weg te halen en aan de cultuurbegroting toe te voegen, zou zo door gemeenten opgevat kunnen worden. Dat zei minister Jet Bussemaker (PvdA, Cultuur) maandag in een debat met de Tweede Kamer. Zij ziet daarom een voorstel van haar partijgenoot Jacques Monasch en VVD-Kamerlid Michiel van Veen niet zitten.

Lees ook: VVD en PvdA maken 13,5 miljoen vrij voor cultuur

Dat duo stelde maandag voor om die 13,5 miljoen euro uit het Gemeentefonds te halen, dat op de begroting van Binnenlandse Zaken staat. Ze willen dat het geld onder andere naar festivals, jonge podiumkunstenaars, reizende operagezelschappen gaat en naar een beveiligingsfonds voor culturele evenementen waar de vrijheid van meningsuiting tegen dreigementen moet worden beschermd. 6,5 miljoen euro willen zij wel via het ministerie van Cultuur naar de gemeenten laten gaan, maar alleen als deze het zelfde bedrag bijleggen. Bussemaker noemde de meeste van de bestemmingen „sympathiek”, maar ontraadde het amendement omdat „ze moeite heeft met de dekking”.

Brief

Monasch en Van Veen houden vast aan hun voorstel, dat de instemming van hun fracties heeft. Zij betwijfelen al langer of gemeenten de gelden uit dit potje wel volledig bij culturele instellingen terecht laten komen. De oppositie kondigde, als zij dit doorzetten, een extra debat over de begroting van Binnenlandse Zaken aan, omdat deze na eerdere goedkeuring door de Tweede Kamer moet worden opengebroken. Dinsdagmiddag stuurt het kabinet een brief naar de Tweede Kamer. Monasch: „Wij willen best verder praten als het kabinet onze voorstellen op een andere manier wil financieren.”

De oppositie voelde zich overvallen door het voorstel en suggereerde dat het zondagavond op een bierviltje in het café in elkaar was geknutseld. Van Veen stelde echter dat hij al sinds juni met de minister in debat is over het geld dat in het Gemeentefonds wordt gestort. Hij stoort zich met name aan het vervallen van de verplichting voor gemeenten om voor elke euro die het Rijk stort zelf ook een euro uit te geven aan beeldende kunst.

Roversduo

De oppositie noemde het een „partijtje armpje drukken” tussen „het roversduo” (aldus SP’er Ronald van Raak) van de coalitiepartijen en de eigen minister. Van Raak wees erop dat zegemeenten die door decentralisatie van dit kabinet al grote tekorten oplopen nu nog verder benadelen. Ook wezen Kamerleden erop dat deze verschuiving een slag is voor beeldend kunstenaars en vormgevers. Daarvoor is namelijk het geld uit het Gemeentefonds bedoeld. Maar in plaats van beeldende kunstinstellingen willen Monasch en Van Veen meer geld naar vooral podiumkunsten verschuiven. Madeleine van Toorenburg (CDA): „Ik wil ook graag voor Sinterklaas spelen, maar niet met geld van de gemeenten.”

Het idee van Monasch en Van Veen om culturele instellingen in hun beveiliging te ondersteunen bij dreigementen kon op instemming rekenen van de andere Kamerleden, maar die vinden het onjuist daar geld uit de cultuurbegroting aan te besteden. „We geven miljoenen uit aan beveiliging van sportwedstrijden, waarom moeten we dat bij cultuur apart regelen?”, zei Alexander Pechtold ( D66). „Daar ligt een taak voor politie en justitie.”