Zangeres M.I.A. in nieuwe clip kritisch op aanpak vluchtelingencrisis

Grime/hiphop-zangeres M.I.A., zelf ooit vluchteling, levert met ‘Borders’ fikse kritiek op de aanpak van de huidige vluchtelingencrisis.

In die door haarzelf geregiseerde video van Borders laat M.I.A. gestileerde beelden zien van de taferelen zoals we die kennen van de vluchtelingencrisis.

Borders, what’s up with that? De Brits-Sri Lankaanse zangeres M.I.A. (Mathangi ‘Maya’ Arulpragasam) vraagt zich af wat er allemaal zo belangrijk is aan zaken als grenzen, smartphones en geld verdienen in haar nieuwe nummer ‘Borders’, terwijl er zoveel mensen zijn die een levensgevaarlijke reis ondernemen naar Europa, om daar te worden tegengehouden.

M.I.A., zelf met haar familie ooit gevlucht uit Sri Lanka, levert met ‘Borders’ kritiek aan het adres van Europa voor de aanpak van de huidige vluchtelingencrisis. Ze neemt het in de vrijdag bij Apple Music uitgebrachte clip juist op voor de ‘boat people, the broke people’ die in sommige Europese landen steeds minder welkom zijn. Ze liet weten het nummer op te dragen aan haar oom Bala: „Bedankt dat je mijn familie hebt geholpen naar Engeland te komen en ons uit Sri Lanka hebt gehaald en ons hebt gered”, schreef ze. Die oom Bala overleed afgelopen zondag, twee dagen na de release van ‘Borders’, zo twitterde ze.

In die door haarzelf geregisseerde video laat M.I.A. gestyleerde beelden zien van de taferelen zoals we die kennen van de vluchtelingencrisis. De vele volgepakte bootjes, de goudkleurige thermodekens waarin vluchtgelingen gewikkeld worden als ze een Italiaans of Grieks strand levend hebben bereikt, en ze staat met de vluchtelingen – figuranten – bovenop de hoge grenshekken die ze tegenkomen. Daar vormen ze met hun lichamen het woord ‘LIFE’, vlak onder het prikkeldraad. In een andere scene staat ze op een strand bovenop een boot, geheel gevormd door roerloze, in zandkleurige jassen gestoken mensen.

What’s up with that? - herhaalt ze met haar herkenbare, haast verveelde rapstijl op ratelende knip-en-plak beats, orientaalse samples en een volle baslijn.

Rolmodel / terrorist

Hiphop/grime-muzikant M.I.A. (40) is geboren in Engeland, maar verhuisde op haar zesde voor enkele jaren terug naar Jaffna, hoofdstad van het door oorlog getroffen noordelijke district van Sri Lanka. Van daaruit ontvluchte ze met haar familie het geweld en kwam weer terug naar Engeland. Ze staat bekend om haar scherpe teksten en provocaties aan het adres van de gevestigde orde in zowel het westen als het oosten. Daarmee is ze vast niet het rolmodel voor jongeren met wortels in de derde wereld waar sommige beleidsmakers aan de andere kant van het politieke spectrum op zitten te wachten. Ze richt zich in haar songteksten en verklaringen vaak tegen onderdrukking van Palestijnen, Afro-Amerikanen en Tamils.

Ze wordt ook beschuldigd van het steunen van terrorisme. Ze zou in doorbraaksong ‘Paper Planes’ uit 2008 de Sri Lankaanse afscheidingsbeweging Tamil Tijgers hebben verheerlijkt, een organisatie die op de internationale terrorismelijstjes staat. In dat onderkoelde, relaxte nummer hoor je de inmiddels iconische pistoolschoten, met teksten als: ‘All I want to do is... pang pang pang / some I murder, some I let go’. En Arular, haar album uit 2005, is vernoemd naar haar activistische vader, die die bijnaam droeg tijdens diens militante verleden in de onafhankelijkheidsstrijd van de Tamils in het noorden van Sri Lanka.

Steun aan terrorisme heeft ze altijd stellig ontkend, ook al kwam het op hoon te staan van onder anderen Oprah Winfrey, die haar volgens Rolling Stone om die reden niet wilde spreken toen M.I.A. en Oprah door Time werden benoemd onder de honderd meest invloedrijke personen ter wereld.

Ze doet het niet snel goed

Ook in de Arabische wereld doet ze het niet snel goed. Toen ze voor haar nummer ‘Bad Girls’ (2012) een video maakte waarin met goud behangen vrouwen dansen tussen bedoeïenen die met BMW’s stunts uithalen in een woestijnlandschap, zou ze maar weinig aandacht hebben gehad voor de daadwerkelijke problemen in het Midden-Oosten. Juist net na het uitbreken van de Arabische Lente. Maar het nummer werd ook opgevat als middelvinger naar Saudi-Arabië, hun gebrek aan oog voor mensenrechten in het algemeen en voor vrouwen in het bijzonder. Ze had overigens vlak daarvoor tijdens een show van de Super Bowl een echte middelvinger opgestoken naar de ruim 110 miljoen Amerikaanse kijkers van de live uitzending.

In de clip voor ‘Borders’ draagt M.I.A. een shirt van de Parijse topvoetbalclub Paris Saint-Germain, maar in plaats van het gebruikelijke bericht van de sponsor, ‘Fly Emirates’, staat er bij M.I.A. ‘Fly Pirates’ op haar buik – weer een middelvinger, deze keer richting de Qatareze eigenaren van die club, sjeiks die weinig mensenrechtenvriendelijk zijn.

‘Borders’ staat net als de eerder uitgebrachte single ‘Swords’ op M.I.A’s nieuwe, vijfde album Matahdatah, dat volgend jaar uitkomt bij Interscope Records.