In 2016 wordt het weer drukker in de spitstreinen

In de spits is op bepaalde trajecten de trein overvol. En het zal daar nog voller worden. De beste oplossing is het voorkomen van storingen, stelt NS vast.

De intercity van Utrecht naar Den Bosch, gistermiddag in de spits. Foto Olivier Middendorp

Een record: 3.600 klachten in een maand. Reizigersorganisatie Rover trekt aan de bel. De treinen zijn te vol. In de spits in de Randstad is het regelmatig dringen in de gangpaden en op de balkons. De organisatie Consumentenclaim denkt schadevergoeding van NS te kunnen eisen omdat de reizigers niet kunnen zitten.

Het probleem van de overvolle treinen komt eerder dan verwacht werd. Op 13 december begint nieuwe dienstregeling van NS. Dat betekent het definitieve afscheid van het treintype Mat ’64 – ook bekend als de Apenkop. De 5.000 zitplaatsen die daarmee verloren gaan, komen pas vanaf september 2016 weer deels beschikbaar. Dat het volgend jaar dus heel druk wordt in de spitstreinen, was bekend.

Veel storingen

Maar zelfs nu de laatste treinstellen van de Mat ’64 nog rijden, schiet de capaciteit van NS al tekort. De oorzaak is dat november een buitengewoon slechte maand was, met veel storingen, zegt een woordvoerder van NS. Er waren problemen met de infrastructuur, aanrijdingen, kapotte treinen, er was stormschade. Na een storing staan treinen op een verkeerde plek en de eerste treinen na een storing zijn extra vol. Omdat de storingen zo van elkaar verschillen, kan NS niet zeggen waarom ze juist nu optraden.

Wel is het bekend dat september, oktober en november de drukste maanden zijn. Vakanties zijn er nauwelijks, werknemers gaan massaal naar hun werk. En de studenten, dankzij hun studenten-ov-kaart een grote doelgroep, gaan nog naar alle colleges.

Naast de storingen zijn er beperkingen op sommige trajecten. Tussen Utrecht en Den Bosch zorgen werkzaamheden voor problemen. Tussen Nijmegen en Den Bosch schiet de infrastructuur letterlijk tekort: de perrons zijn te kort om langere treinen in te kunnen zetten. Sinds vorige week zet NS ’s ochtends vier bussen in om in Rosmalen geen reizigers achter te hoeven laten. Soms kan de frequentie om technische reden niet omhoog.

Instant oplossingen zijn er niet. Extra treinen zijn nu niet beschikbaar. Opheffen van de eerste klas, zoals wel gesuggereerd, is voor NS geen optie. „Daar is behoefte aan. Mensen betalen extra voor ruimte en rust.” Treinen bestaan voor 20 procent uit eersteklas-coupés.

Voorman Arriën Kruyt van Rover wil dat onderwijsinstellingen hun roosters aanpassen en later beginnen. Ook NS-topman Roger van Boxtel bepleitte dat, begin oktober. Het voorstel werd weggehoond.

Staan is soms onvermijdelijk

De beste oplossing is het voorkomen van storingen, meent NS. En reizigers moeten zich realiseren dat staan soms onvermijdelijk is. Zij betalen voor vervoer, niet voor een zitplaats.

Het wordt dus nog erger. Volgens de woordvoerder gaat het om slechts enkele tientallen ontbrekende rijtuigen, op een totaal van 2.300. Maar: „Ook volgend jaar blijft het krap.”

Twee factoren zorgen voor het gat van 2016, aldus NS. Anders dan verwacht wordt de studenten-ov-kaart uitgebreid: ook mbo-leerlingen onder de 18 krijgen hem. En álle reservetreinen zijn ingezet om de Fyra te vervangen.

De Mat ’64-treinen zouden langdurig moeten worden gereviseerd om ze langer te kunnen gebruiken. Vanaf september 2016 worden elf oude dubbeldekkers, na revisie, ingezet ter vervanging.

Nieuwe treinen zijn in aantocht. Er waren al 118 Sprinters besteld bij CAF, maar die komen pas vanaf 2018. Nog 58 Sprinters zijn met spoed besteld. Zij arriveren vanaf december 2016.

Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur, PvdA) eist van NS dat het bedrijf met voorstellen komt om verergering van de huidige problemen te voorkomen. Die voorstellen krijgt ze binnen twee weken, belooft NS.