Chinese munt mag eindelijk meedoen met de grote jongens

De Chinese munt renminbi (of yuan) mag van het IMF in het ‘mandje’ van belangrijkste wereldvaluta. Voor China is dat de erkenning voor zijn rol als economische wereldmacht.

Foto Bloomberg

Voor grote internationale bedrijven als Volkswagen, General Motors en Philips en tal van middelgrote Aziatische ondernemingen is de Chinese renminbi (‘geld van het Chinese volk’) allang de tweede munt, waarin zaken worden gedaan in de tweede economie van de wereld.

Het besluit van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), vandaag genomen in Washington DC om de munt, die ook vaak yuan wordt genoemd, te erkennen als een van de vijf officiële wereldvaluta’s, komt dan ook niet als een grote verrassing.

Op 1 oktober 2016 gaat de renminbi/yuan samen met de dollar, de euro, de Britse pond en de yen deel uitmaken van het zogenaamde ‘mandje’ van wereldvaluta’s. Dat is in de financieel-economische geschiedenis van China en van de wereld niets minder dan een historische mijlpaal.

De renminbi krijgt in het mandje een gewicht van 10,92 procent. Veruit de belangrijkste munt blijft de dollar (41,73 procent) en daarna de euro (30,93). De yen en de Britse pond volgen met elk ruim 8 procent. Dat de yuan in dat mandje van wereldmunten bij lange na niet zo zwaar weegt als de dollar en de euro is vooralsnog niet van belang voor China. Het gaat vooral om de erkenning van de financieel-economische macht van China door het IMF.

Triomf van Communistische Partij

Het nieuws wordt dan ook gepresenteerd als een triomf van China, of nauwkeuriger: van de Communistische Partij. De door China vaak bekritiseerde architecten van de oude financiële wereldorde (IMF en Wereldbank) hadden nooit gedacht dat er een dag zou komen dat een door een communistische partij bestuurde munt een wereldreservemunt zou worden.

Strikt genomen voldoet de renminbi niet aan alle officiële criteria: de munt is immers nog niet volledig vrij verhandelbaar en de Chinese Centrale Bank heeft een verstorend effect op waardebepaling door de markt. Ook de vrije in- en uitstroom van de munt uit China is nog beperkt.

Wel voldoet de renminbi aan het criterium dat de munt een grote rol speelt in de internationale handel. Sinds januari van dit jaar behoort de Chinese munt tot de vijf meest gebruikte munten voor internationale transacties, blijkt uit een rapport van SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication). In 2011 kwam de renminbi op de twintigste plaats op de SWIFT-lijst.

Critici spreken in de financiële pers over een knieval voor China onder politieke druk – iets wat het IMF fel tegenspreekt. Maar zeker na de oprichting van de Aziatische Infrastructurele Investeringsbank (AIIB) als openlijke concurrent van de Wereldbank was het niet langer mogelijk om de Chinese eis om meer invloed in de financiële wereldinstellingen te negeren.

„We hebben in de Wereldbank en het IMF minder invloed dan het kleine België”, verzuchtte onlangs nog een voormalige Chinese ambassadeur bij de EU op een symposium. Als de reminbi niet was erkend als officiële reservemunt dan had China nieuwe stappen gezet om de bestaande wereldorde te ondermijnen.

Steun voor hervormers

Analisten van zakenbanken verwachten dat het IMF-besluit een steun in de rug is van de financieel-economische hervormers in China, onder wie premier Li Keqiang. De druk om de munt verder te liberaliseren zal toenemen, evenals de roep om een transparantere sturing door China van de economie.

„We moeten vertrouwen opbouwen in binnen- en buitenland en bij investeerders door op een gecoördineerde manier verschillende financiële hervormingen door te zetten”, zo probeerde een hoge functionaris van de Centrale Bank in Beijing via The Wall Street Journal buitenlandse investeerders en regeringen gerust te stellen. Eerder dit jaar zorgde de Centrale Bank voor veel internationale verwarring door plotseling de renminbi te devalueren. Er rezen ook veel twijfels over de wijze waarop de beurscrisis werd bestreden, met draconische maatregelen als het arresteren van handelaren en het stopzetten van de handel. Duidelijk werd dat er in de boezem van de partij een heftig debat aan de gang is over de financieel-economische koers.

De zittende president van de Chinese Centrale Bank Zhou Xiaochuan staat bekend als een van de belangrijkste pleitbezorgers van nieuwe hervormingen in de Chinese economie. Maar hij en premier Li Keqiang blijken moeite te hebben om president en partijleider Xi Jinping te overtuigen om nu de groei afzwakt woorden zoals de liberalisering van de munt en van de rente om te zetten in daden.