VVD en PvdA maken 13,5 miljoen vrij voor cultuur

Kunst mag nooit wijken voor dreigementen, vinden VVD en PvdA. Ze trekken geld uit voor beveiliging.

De coalitiepartijen VVD en PvdA hebben op de Rijksbegroting een potje van 13,5 miljoen euro gevonden dat ze kunnen vrijmaken voor de cultuursector. Daarvan willen ze 1 miljoen besteden aan de beveiliging van culturele evenementen.

De twee fracties presenteren hun plannen vandaag bij de behandeling van de Cultuurbegroting in de Tweede Kamer. Steun van andere partijen is welkom, maar niet per se nodig, omdat PvdA en VVD samen een meerderheid vormen. Minister Bussemaker is al op de hoogte gesteld van de plannen van haar partijgenoot Jacques Monasch (PvdA) en VVD’er Michiel van Veen. Zij zal vandaag in de Kamer haar reactie geven.

Bescherming vrije woord

De twee Kamerleden willen een fonds creëren om „het vrije woord en de vrijheid van expressie” te beschermen. Ze zijn bang dat culturele instellingen wegens de beveiligingskosten afzien van exposities en debatten die dreigementen kunnen uitlokken. In mei kon een lezing van de Deense cartoonist Kurt Westergaard in de Balie alleen onder zware beveiliging doorgaan. Van Veen: “Zodra de vrijheid van meningsuiting in gevaar komt, moeten instellingen aanspraak kunnen maken op dit beveiligingsfonds.”

De twee reageren met hun plannen voor 13,5 miljoen op noodkreten uit de cultuursector, onder meer van de festivals. Ze zijn op zoek gegaan naar geld, en vonden op de begroting van Binnenlandse Zaken 13,5 miljoen euro die eigenlijk in het Gemeentefonds zou worden gestort. Ongeveer de helft, 6,5 miljoen euro, willen ze alsnog aan de gemeenten geven, maar alleen als die evenveel bijleggen. Dit geld moet gebruikt worden voor beeldende kunst. De Kamerleden denken daarbij onder meer aan ondersteuning van kleinere beeldende kunstinstellingen, maar ook aan kunst in de openbare ruimte.

Festivals

Voor enkele grotere festivals was al extra geld uitgetrokken, maar dat ging ten koste van de kleinere. Daarom trekken VVD en PvdA nu 2,5 miljoen euro uit voor festivals. “Een half miljoen is bedoeld voor festivals die tegenvallende inkomsten hebben door slecht of juist goed weer”, licht Van Veen toe. Het geld moet verdeeld worden door het Fonds Podiumkunsten, dat daarnaast 1 miljoen krijgt om jonge podiumkunstenaars op weg te helpen als cultureel ondernemer.

De coalitiepartijen hebben ook gekeken hoe ze musea kunnen ondersteunen bij het organiseren van tentoonstellingen. De musea wilden liefst een verhoging van het plafond van de zogenoemde indemniteitsregeling, waarbij de Nederlandse staat een deel van het risico van bruiklenen op zich neemt. Maar die verhoging lag moeilijk. Daarom komt er nu een potje van 1 miljoen waaruit de musea verzekeringspremies kunnen betalen. Met dit bedrag kan een miljard meer aan waarde worden verzekerd, hebben VVD en PvdA berekend.

Overige maatregelen van de twee partijen zijn 0,5 miljoen extra voor het ‘overige opera-aanbod’ (Reisopera en Opera Zuid), 0,5 miljoen voor postacademische kunstinstellingen (Rijksakademie, De Ateliers en Jan van Eyck) en 0,5 miljoen voor topgezelschappen en toporkesten.