SP hoopt dat strijd is gestreden

De SP heeft gekozen. Was het een ruime zege voor Ron Meyer of een kleine nederlaag voor Sharon Gesthuizen?

Bij Ron Meyers oma biggelen de tranen over de wangen als haar kleinzoon zijn overwinningstoespraak houdt op het podium. Van oma leerde Ron Meyer als klein jongetje, vertelt de SP’er in zijn speech, dat je uiteindelijk echt sneller boven bent als je maar één traptrede tegelijk neemt in plaats van die trap op probeert te razen.

Zo wil Ron Meyer als partijvoorzitter de SP ook verder brengen. Stapje voor stapje. „Vandaag zeggen we elkaar de waarheid, morgen gaan we de wijken in en overmorgen veranderen we de wereld.”

Meyer, vakbondsman en fractievoorzitter van de SP in Heerlen, won afgelopen zaterdag op het SP-congres de strijd om het voorzitterschap van de partij. Hij kreeg 59 procent van de stemmen van de afgevaardigden, dat waren 529 van 899 stemmen. Zijn concurrent, Tweede Kamerlid Sharon Gesthuizen, kreeg er 370, ruim 41 procent. Haar aandeel in de stemmen was groter dan de partijtop vooraf had gedacht.

Ron Meyer zei expliciet dat hij hoopt dat de strijd binnen de partij nu is gestreden. „SP’ers, laten we straks schouder aan schouder naar buiten lopen.” Alleen was de spanning tussen wat vóór de climax van afgelopen zaterdag nog die twee ‘kampen’ waren, juist nog het hele congres aanwezig.

Subtiel, maar onmiskenbaar.

Activist Ron Meyer was de voorgedragen kandidaat van de partijtop. Dat Sharon Gesthuizen afgelopen zomer ook ineens besloot om zich kandidaat te stellen, was helemaal nooit de bedoeling geweest. Jan Marijnissen – hij nam zaterdag afscheid na 27 jaar voorzitterschap – wilde Meyer, partijleider Emile Roemer wilde Meyer.

En dus noemden de Meyer-mensen zaterdag zijn overwinning er eentje met een „grote voorsprong”. Marijnissen zei het tegen dagblad Trouw. Krista van Velzen, oud-Tweede Kamerlid, zei het andersom: „Een flinke meerderheid staat dus niet achter Sharon. Het is nu aan haar hoe ze daarmee omgaat.”

Fractievoorzitter Emile Roemer hield zich vóór de verkiezing van zaterdag op de vlakte, maar vertelde na de verkiezingsuitslag dat hij „al heel lang” intensief contact had met Ron Meyer. Sinds wanneer dan? „Ach, al heel lang. Wij wáren al een tandem. Nu is dat ook officieel geworden.”

Anderen deden smalend over de verbreding die Sharon Gesthuizen voorstaat. Wáárom noemt Sharon steeds groepen als LHBT’s (lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders), waar de SP aantrekkelijker voor zou moeten worden? Kom, dat is toch geen hardcore SP-doelgroep? En haar redeneringen kloppen niet altijd, zei een prominente SP’er: zo wil ze de zeggenschap van lokale afdelingen bevorderen, maar tegelijk wil ze graag landelijk een boekje met de SP-standpunten over vluchtelingen verspreiden.

De Gesthuizen-fans interpreteerden de uitslag tegenovergesteld. Hier is iets groots gebeurd, zeiden ze. Een flinke minderheid van de SP’ers heeft vóór verbreding en meer democratie binnen de partij gestemd, tegen de partijtop in nog wel, en dat is nieuw voor de socialisten. „De deur stond bij ons op een minikiertje. Nu staat hij veel wijder open en waait het flink binnen”, zei Paul Kusters uit Arnhem. „De afdelingen die voor Gesthuizen hebben gestemd, weten elkaar nu goed te vinden. Ik zie overal groepjes mensen praten.”

Let ook eens op de steun voor de rest van het partijbestuur, zeiden de Gesthuizenaars. De meeste bestuursleden hadden geen tegenkandidaat en werden dus herkozen. Maar volledige steun kregen ze niet altijd. Arjan Vliegenthart bijvoorbeeld, wethouder in Amsterdam, kreeg 672 van de 896 stemmen. Een kwart van de afgevaardigden stemde dus níét op hem.

Uit Meyers voorzitterschap moet nu gaan blijken wat deze verkiezingsstrijd de SP heeft gebracht, behalve een flinke dosis media-aandacht. Gesthuizen wilde het stemsysteem van de partij veranderen in een one man, one vote-systeem in plaats van de getrapte manier van stemmen. Meyer hield zich daarover nog op de vlakte. Het partijbestuur heeft toegezegd de verkiezingsstrijd te gaan evalueren, al zei Emile Roemer al dat van hem het systeem niet anders hoeft.

Voorlopig was afgelopen zaterdag, meer nog dan het begin van een nieuw tijdperk, vooral het officiële einde van de leiding van Jan Marijnissen aan de SP. Fijntjes laat Sharon Gesthuizen zich over hem uit, in een berichtje aan haar online volgers. „529 tegen 370 stemmen is geen ‘grote voorsprong’ zoals sommige coryfeeën hebben gezegd. Het is beter als degenen die daarop hadden gehoopt, erkennen dat er zaken aan het veranderen zijn in onze mooie partij.”

Correcties & aanvullingen

Arjan Vliegenthart

In SP hoopt dat strijd is gestreden (30/11, p. 8) staat dat een kwart van de afgevaardigden op het SP-congres niet op Arjan Vliegenthart stemde. In tegenstelling tot de meeste andere kandidaten voor het SP-partijbestuur, had Vliegenthart wel een tegenkandidaat. Die stemmen gingen naar zijn tegenstander.