Nieuwe oproep tot gereguleerde wietteelt

Gemeenten moeten ruimte krijgen voor experimenten met wietteelt, bepleit een werkgroep van lokale bestuurders.

Het kabinet zou gemeenten moeten toestaan te experimenten met gereguleerde wietteelt. Hiervoor pleit een werkgroep van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in een vandaag gepresenteerd rapport. Een aparte cannabiswet zou de kaders moeten scheppen waarbinnen gemeenten zelf regels opstellen voor teelt en verkoop van hasj en wiet. Dit is volgens de werkgroep het enige „levensvatbare” scenario voor een „toekomstbestendig” cannabisbeleid.

Met het rapport wil de werkgroep – zeven burgemeesters en één wethouder – de politieke impasse doorbreken die na veertig jaar gedoogbeleid is ontstaan. Morele argumenten (vóór of tegen) zouden in het cannabisdebat nu te veel de boventoon voeren waardoor de fundamentele problemen niet worden aangepakt. Zo hebben gemeenten geen zicht op de aanvoer van coffeeshops. Na jaren van gedogen heeft de georganiseerde criminaliteit de teelt grotendeels overgenomen. Ook hebben gemeenten onvoldoende mogelijkheden om de kwaliteit van wiet en het klantenbestand van coffeeshops te controleren, wat een risico voor de volksgezondheid betekent.

Een vergunning voor wietteelt

De werkgroep, onder leiding staat van Bernt Schneiders, burgemeester van Haarlem, pleit daarom voor een pragmatische keuze: reguleren. Gemeenten zouden een lokale partij een vergunning kunnen verlenen om wiet te telen onder gemeentelijk toezicht. Ook de invoering van besloten social cannabis-clubs behoort tot de mogelijkheden. En denk ook aan een opleiding plus examen voor coffeeshophouders, zegt Schneiders, zoals in de horeca al bestaat. „Door coffeeshops te normaliseren haal je de criminaliteit eruit.”

Aanvankelijk waren er ook werkgroepleden uitdrukkelijk voor een ander scenario: verbieden. Maar van dat idee zijn zij na vele gesprekken met deskundigen en „mensen in het veld” afgestapt. Schneiders: „Drooglegging blijkt gewoon geen realistische optie meer, daarvoor is het gebruik te wijd verspreid onder de bevolking.” Ook het scenario ‘vrijgeven’ is onderzocht en volgens de werkgroep onrealistisch bevonden. Behalve dat internationale verdragen het legaliseren niet toestaan – zoals dit ook bij reguleren nog maar de vraag is – zou vrijgeven waarschijnlijk de georganiseerde misdaad in de kaart spelen.

Geen actieclub

Het pleidooi van de VNG-werkgroep lijkt erg op het vorig jaar gepresenteerde manifest Joint Regulation, waarin inmiddels 59 burgemeesters ook pleiten voor regulering van de cannabisteelt. Toch kan dit advies volgens Schneiders uitmonden in een krachtiger signaal aan de politiek. „Wij zijn geen actieclub”. De weg is echter nog lang: eerst zal de werkgroep met dit verhaal „de boer op gaan” langs alle gemeenten. Vervolgens wordt er op het VNG-congres in juni over gestemd, in de hoop dat daar een officieel VNG-standpunt uitrolt. En daarna het kan het worden aangeboden aan de politiek.

En dan? Schneiders: „We realiseren ons ook dat het kabinet op dit moment nul bewegingsruimte heeft in het cannabisdossier. Het zal dus erg afhangen van de politieke samenstelling na de verkiezingen van volgend jaar.”

Maar hij heeft hoop: toen hij de werkgroep begin dit jaar opzette, leek het er niet op dat alle acht leden zich vandaag achter het scenario van reguleren zouden scharen. Schneiders: „Uiteindelijk zitten we nu toch op één lijn.”