Marokkaanse feministe Fatima Mernissi overleden

Volgens de sociologe waren de waarden van de islam verenigbaar met democratie en vrouwenrechten.

Fatima Mernissi bij de uitreiking van de Erasmusprijs in 2004, met toenmalig koningin Beatrix. Foto Robin van Utrecht / ANP

Op 75-jarige leeftijd is maandag de Marokkaanse sociologe en feministe Fatima Mernissi overleden. Dat heeft haar Franse uitgever bekendgemaakt, schrijft persbureau AFP. Volgens Mernissi, die sociologie doceerde aan de universiteit van Rabat, stonden islamitische waarden niet tegenover democratie.

Tot haar bekendste werken hoorde het boek Achter de sluier. Daarin betoogt Mernissi dat er geen passages in de Koran staan die de ondergeschikte positie van vrouwen in islamitische landen goedpraten. Sterker nog, de Koran pleit voor vrouwenrechten. In de zevende eeuw bespraken de vrouwen van de profeet Mohammed politieke kwesties, geeft Mernissi als voorbeeld, en ze deden zelfs mee aan oorlogen.

In 2003 kreeg Mernissi een hoge Spaanse onderscheiding: de Prinses van Asturi√ęprijs, samen met de Amerikaanse schrijfster Susan Sontag, in de categorie literatuur.

Hirsi Ali

Mernissi vormde ook een inspiratie voor Ayaan Hirsi Ali. Bij haar terugkeer na 75 dagen afwezigheid in de Tweede Kamer in 2005 door bedreigingen, zei Hirsi Ali:

“Ik weet dat ik niet alleen sta: in de islamitische wereld, en onder moslimimmigranten in het westen, zijn tal van vrouwen opgestaan. Ik denk aan Fatima Mernissi in Marokko en Nawal Saadawi in Egypte. [...] Wij staan voor het recht op onderwijs en eigen inkomen voor alle vrouwen.”