Weer meer mensen in de bijstand

Het lukt niet de bijstand aan te pakken. De ongelijkheid groeit, ook onder de PvdA’ers Asscher en Klijnsma.

Meer vacatures, minder werkloosheid, maar toch meer mensen in bijstand

Het aantal mensen in de bijstand is het afgelopen jaar met zo’n 3 tot 4 procent gestegen. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Eind september waren er 442.000 bijstandsgerechtigden. Het CBS meldt ook dat het aantal WW-uitkeringen aan 55-plussers in vijf jaar tijd is verdubbeld: dat zijn er zijn er nu 135.000.  Daarmee zijn 55-plussers de grootste groep met die uitkering.

Uit cijfers van de vereniging van managers van sociale diensten, Divosa, blijkt dat de bijstand vorig jaar met 8 procent is gestegen. Vooral 45-plussers komen daar moeilijk uit. Volgens Divosa-voorzitter René Paas heeft de crisis vooral in die groep „diepe sporen getrokken die moeilijk uitwisbaar zijn”. Uit de analyse van Divosa blijkt ook dat handhaving van strenge regels meestal geen blijvend effect heeft op het aantal bijstandsgerechtigden. Het kabinet-Rutte II heeft de bijstand dit jaar veel strenger gemaakt, en tegelijk bezuinigd op het geld dat gemeenten krijgen voor hun bijstandsgerechtigden, met als doel het aantal uitkeringsgerechtigden de verminderen.

De bijstandscijfers bevestigen de trend van toenemende ongelijkheid in Nederland: er is een steeds grotere groep zonder werk met weinig uitzicht op verbetering en aan de ‘bovenkant’ de groep die juist wel van de economische groei profiteert. Dat is een tegenvaller voor de PvdA-bewindslieden op het ministerie van Sociale Zaken, minister Lodewijk Asscher en staatssecretaris Jetta Klijnsma. Klijnsma en de vaak als toekomstig PvdA-leider getipte Asscher moeten het moderne sociale gezicht van die partij zijn. Zij verdedigen morgen en overmorgen hun begroting in de Tweede Kamer.

In de Telegraaf is coalitiepartner VVD vandaag omgekend hard over Asscher. Hij ,,levert niet”, zegt Tweede Kamerlid Anne Mulder over de minister die de werkloosheidscijfers maar niet omlaag krijgt. ,,Het is tijd voor daden.”

Klijnsma krijg het nog niet voor elkaar om gemeenten, uitkeringsinstantie UWV en werkgevers goed met elkaar te laten samenwerken om gehandicapten aan het werk te krijgen. Gemeenten stoppen veel tijd en geld in pogingen om een werkplek te vinden voor gehandicapten, maar houden weinig of  geen geld over om hun ‘gewone’ groep bijstandsgerechtigden aan werk te helpen.

Vorig jaar kwamen er 150.000 bijstandsgerechtigden bij en 123.000 uitkeringen werden beëindigd. Zo’n grote in- én uitstroom was er vorig jaar ook, blijkt uit de cijfers van Divosa: er is een grote groep die maar kort in de bijstand zit. Volgens de vereniging van sociale diensten kan dat het gevolg zijn van toenemende flexibilisering op de arbeidsmarkt: steeds meer mensen hebben tijdelijke contracten. Het doel van Asscher was juist om met zijn Wet werk en zekerheid, die op 1 juli van dit jaar is ingegaan, flexibele werknemers sneller aan vast werk te helpen.

Door de wet zou ook het ontslagrecht eenvoudiger worden. Arbeidsrechtexperts zeggen in deze krant dat daarvan geen sprake van is: procedures zijn onduidelijker en ingewikkelder geworden. Voor advocaten is er daardoor veel werk, maar ontslagen werknemers zijn volgens hoogleraar arbeidsrecht Ruben Houweling „speelbal” geworden van de wet. Zijn belangrijkste bezwaar: er zijn geen vaste regels meer voor een extra ontslagvergoeding als een werkgever zich slecht heeft gedragen, waardoor die vergoedingen nu kunnen uiteenlopen van 2.000  tot zo’n 50.000 euro. „Voor werknemers is het een Russische roulette geworden.”