Wie verhuurt zijn huurwoning?

Voor onderverhuur gelden strenge regels. Toch zijn er ruim 4.000 Airbnb’s in buurten met 70 tot 80 procent huurwoningen.

Ruim tweederde van de Airbnb-locaties in Nederland bevindt zich in een buurt die voor meer dan de helft uit huurwoningen bestaat. Dat blijkt uit een steekproef van NRC. In samenwerking met onderzoeksbureau OSCity en analysesoftware van SynerScope zijn 12.000 locaties die vorig jaar via de verhuurwebsite werden aangeboden, onderzocht en vergeleken met gegevens van het CBS.

Ruim 4.000 Airbnb’s bevinden zich in buurten waar 70 tot 80 procent van het woningaanbod uit huurhuizen bestaat. Dat is opvallend: de onderverhuur van huurwoningen is vaak aan strenge regels gebonden, met name in de sociale huursector.

De gekoppelde data zegt niets over specifieke adressen, maar de buurtgegevens maken wel de context van de Airbnb-hotspots van Nederland inzichtelijk. Klik of tap op de knoppen om door de verschillende visualisaties te navigeren:

“In onze contracten staat expliciet dat het niet is toegestaan”, zegt Gebrant Corbree van de Amsterdamse woningcorporatie Ymere. Verreweg de meeste Airbnb-adressen zijn in de hoofdstad, vooral in de Grachtengordel-West, de Jordaan en de Pijp – drie buurten met meer huur- dan koopwoningen.
Corbree:

“Zeker als het gaat om sociale woningbouw is het niet de bedoeling dat mensen winst maken op een huis dat hen voor minder dan de marktwaarde wordt verhuurd.”

Ook leidt onderverhuur via Airbnb volgens hem meer dan eens tot klachten van buren. “De Airbnb-gasten houden er dan een ander leefritme op na. Dat kan bijvoorbeeld ‘s nachts voor overlast zorgen.”

Klachten leiden er soms toe dat illegale verhuur aan het licht komt. Zo moest afgelopen mei een man in Amsterdam zijn woning verlaten en zijn makelaar 17.500 euro betalen. Een vader en zoon uit Amsterdam kregen in oktober een boete van 24.000 euro. Vorig jaar zette Ymere een vrouw uit haar sociale huurwoning omdat zij die via Airbnb te huur had aangeboden. Woningcorporaties hebben verder weinig middelen om achter illegale verhuur te komen. “Actief op zoek gaan is arbeidsintensief”, zegt Corbree.

Volgens Clementine van Staveren, die ongeveer vijftig panden in Amsterdam beheert en verhuurt, is onderverhuur via de site ook in de particuliere sector lastig aan banden te leggen.

“Het is voor ons te veel werk om continu te achterhalen welke woningen te huur worden aangeboden. Tegen de tijd dat wij de oorspronkelijke huurder hebben aangeschreven, heeft de verhuur vaak al plaatsgevonden en is de woning alweer van Airbnb afgehaald. Aangezien het bijna niet tegen te gaan is, zou je als verhuurder eigenlijk willen meedelen in de winst, maar dat gebeurt niet.”

Airbnb laat in een schriftelijke reactie weten dat het aanbieders erop wijst dat er specifieke regels kunnen gelden voor onderverhuur en dat het in acht nemen daarvan de verantwoordelijkheid is van degene die zijn of haar appartement aanbiedt. Het bedrijf gaat niet in op de vraag of het informatie deelt met gemeenten, woningcorporaties of huiseigenaars.

Op adresniveau kunnen er uiteraard uitschieters inzitten, maar er zijn meerdere buurten met overwegend huurwoningen waar veel appartementen als Airbnb-locatie worden aangeboden. In onderstaande kaart zijn ruim 19.000 Airbnb-locaties gevisualiseerd, gekoppeld aan het percentage huurwoningen per buurt.

De gemeente Amsterdam probeert mensen ook te wijzen op de geldende wetgeving, zegt woordvoerder Marieke Derksen. Amsterdam sloot vorig jaar als enige in Nederland een belastingverdrag met Airbnb: over elke via de site geboekte nacht moet sinds februari van dit jaar 5 procent belasting worden betaald. In de overeenkomst is volgens Derksen ook opgenomen dat nieuwe Airbnb-gebruikers die een huis in Amsterdam aanbieden eerst akkoord moeten gaan met specifieke voorwaarden. Daarin staat onder meer dat zij zelf moeten controleren of ze hun woning wel mogen onderverhuren. “Mensen kunnen achteraf dan niet meer zeggen dat ze niet op de hoogte waren.”

Toch blijft het opsporen van illegale onderverhuur via Airbnb volgens haar moeilijk. Wie via de site boekt, krijgt het precieze adres pas te zien als de boeking is bevestigd. Volgens Derksen deelt Airbnb gegevens over gebruikers omwille van privacy niet met de gemeente. “Het kost ons veel tijd en energie om de bewijslast rond te krijgen. Als wij inspecteurs langs sturen maar er doet niemand open, bijvoorbeeld omdat gasten de stad in zijn, wordt het al lastig.” Als op een adres illegale onderverhuur wordt vastgesteld, verwijdert Airbnb het adres volgens haar wel direct van de site.

Uit de steekproef komt verder ook naar voren dat het gros van de onderzochte Airbnb’s zich bevindt in panden met een gemiddelde WOZ-waarde van tussen 200.000 en 300.000 euro. Dat is niet vreemd: de gemiddelde woning in Nederland heeft een waarde van 211.000 euro, blijkt uit de meest recente CBS-cijfers over dit onderwerp.