‘Visumvrij reizen en drie miljard euro voor Turkije’

De EU en Turkije onderhandelen zondag over de indamming van de vluchtelingenstroom.

Op een speciale EU-Turkije top zijn beide partijen overeengekomen dat Turkije extra geld krijgt in ruil voor het indammen van de vluchtelingenstroom en dat de toetredingsonderhandelingen tussen Ankara en de EU weer worden heropend Foto Djordje Savic/EPA

In ruil voor verhoogde inspanningen voor het indammen van de vluchtelingenstroom krijgt Turkije drie miljard euro en mogen Turkse burgers vanaf oktober 2016 visumvrij reizen naar de EU. Dat staat volgens persbureau Reuters in een ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en Turkije, waarover nu vergaderd wordt in Brussel.

In het voorstel moet ook de EU de inspanningen vergroten om migranten tegen te houden en terug te sturen die niet in direct gevaar zijn.

“Beide partijen zullen zich zoals afgesproken en met onmiddellijke ingang actiever inzetten om te voorkomen dat zij die geen internationale bescherming nodig hebben, naar de EU en Turkije kunnen reizen.”

Visumvrij reizen

Als Ankara aan specifieke criteria voldoet, mogen Turken vanaf oktober 2016 visumvrij reizen naar de EU-lidstaten. Wat de exacte criteria zullen zijn is momenteel nog onbekend.

Zoals het er nu naar uitziet kan het land bovendien nog extra geld krijgen boven op de eerder al in een conceptverdrag overeengekomen drie miljard euro “als internationale ontwikkelingen daar om vragen”.

Toetreding

Ook zal volgens het concerptakkoord in december het volgende hoofdstuk in de toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie worden geopend. Daarover wordt al langere tijd gediscussieerd. Duitsland wil de toetredingsprocedure versoepelen om zo Turkije te paaien zich actiever in te zetten om de vluchtelingenstroom te beperken.

De vraag is of het EU-lidmaatschap werkelijk dichterbij gaat komen nu de onderhandelingen worden heropend.De gesprekken daarover slepen zich al jaren voort en verschillende Nederlandse oppositiepartijen uitten onlangs hun zorg over deze wens tot versoepeling van de toetredingscriteria.

EU-Turkije top

Het is voor het eerst dat de 28 EU-leiders op een speciale top met de Turkse regering om tafel gaan zitten om tot een actieplan te komen om de vluchtelingencrisis op te lossen. Vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans onderhandelde de afgelopen weken al met Turkije over een conceptakkoord. De bedoeling is dat Turkije en de EU in de loop van zondag met een gezamenlijke verklaring komen.

Voorafgaand aan de bijeenkomst sprak voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk over het belang van bewaking van de buitengrenzen van de EU:

“Zonder bewaking van de buitengrenzen zal het paspoortvrij reizen binnen de Schengenzone tot het verleden behoren. Er ligt een akkoord en ik hoop dat alle partijen daarmee instemmen.”

Premier Rutte erkende bij aankomst in Brussel dat een overeenkomst “geld gaat kosten”.

“Of de EU nog meer geld stort, dat zien we daarna wel. Eerst zal Turkije zich moeten houden aan de gemaakte afspraken en met concrete resultaten komen.”

Slowakije: EU voor de rechter

De Slowaakse premier Robert Fico zei zondag dat zijn land naar de rechter zal stappen om het asielquotum van de EU aan te vechten. In september werd besloten de migranten te herverdelen over de verchillende lidstaten. Slowakije stemde tegen dit besluit, evenals Hongarije, Tsjechië en Roemenië maar dat was onvoldoende om de beslissing tegen te houden.

Slowakije zou volgens de plannen 802 vluchtelingen moeten opvangen, maar volgens Fico is dat onmogelijk om veel van hen “toch wel zullen doorreizen” naar landen in West-Europa.