Klimaat

Verdrag in Parijs mag geen verdrag zijn

Nog voor de klimaattop is begonnen, heeft Frankrijk al een belangrijke voorwaarde voor een verdrag laten vallen. Het begin van een verwaterde reeks afspraken, of een handige zet om tot een stevige reeks afspraken te komen?

Frankrijk zal niet proberen om van het klimaatakkoord, waarover vanaf morgen twee weken lang in Parijs wordt onderhandeld, een juridisch bindend verdrag te maken. Laurent Fabius, de Franse minister van Buitenlandse Zaken en voorzitter van onderhandelingen, heeft daarmee al voor het begin van de top een belangrijke concessie gedaan. Fabius komt tegemoet aan zijn Amerikaanse ambtgenoot John Kerry, die eerder deze maand zei dat er ,,geen juridisch bindende afspraken over de reductiedoelstellingen zal komen, zoals destijds in Kyoto”.

Toen zei president Hollande nog dat een verdrag zonder bindende afspraken ,,geen akkoord is”, omdat de beloftes dan niet te controleren zouden zijn. Fabius erkent nu dat een verdrag met een sterke juridische status president Obama in grote problemen kan brengen. Zo’n akkoord vereist de goedkeuring van het Amerikaanse Congres, en dat is in meerderheid tegen. Fabius zegt nu te streven naar een wat vrijblijvender verdrag, waarvan alleen sommige delen – maar in elk geval niet de doelstellingen van de landen over hun aandeel in de reductie van broeikasgassen – een bindend karakter zullen hebben.

De druk van de VS op Frankrijk was waarschijnlijk te groot. Amerikaanse onderhandelaars zullen achter de schermen hebben duidelijk gemaakt dat er wat hen betreft geen akkoord komt als Frankrijk aan de juridische status had vastgehouden. De huidige Amerikaanse regering ziet klimaatverandering als een ernstig probleem, maar kampt met een onwillig Congres, waarin de Republikeinen de meerderheid hebben. Bijna alle Republikeinen en een deel van de Democraten, bij voorbeeld uit staten waar veel steenkool wordt gewonnen, zullen niet instemmen met een verdrag.

Sommigen zullen dit ongetwijfeld een afzwakking van het akkoord noemen – ook de Nederlandse staatssecretaris Sharon Dijksma pleitte voor een juridisch bindend verdrag. Anderen zullen het beschouwen als een overwinning van het gezond verstand. Zeker is dat Fabius nog voor het begin van de gesprekken hiermee heeft geprobeerd een belangrijke angel uit de onderhandelingen te halen. Al zou het me niet verbazen als die angel zelf weer een belangrijk thema in Parijs zou worden.

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.